Klikzink
Een felsplaat is nooit alleen staal. Onder de coating zit Sendzimir verzinkt staal, aan beide zijden voorzien van 275 gram zink per vierkante meter. Daarover heen ligt een organische coating: een laag kunststof van 50 micrometer, in ons geval GreenCoat Pural BT, met een biobased aandeel. Die laag is geen verfje dat er voor de mooiigheid op zit. Het is de laag die het zink beschermt tegen ultraviolet licht, tegen mechanische slijtage en tegen chemische aantasting door regen, mest, industriële lucht of zeezout. Zonder die coating zou het zink zelf sneller verouderen. Met die coating gaat de plaat tientallen jaren mee zonder dat hij hoeft te worden nabehandeld.
De dikte van 50 micrometer is daarbij geen toevallig getal. Een dunnere coating beschermt minder lang en is gevoeliger voor beschadiging tijdens transport en montage. Een dikkere laag voegt weinig toe en maakt de plaat duurder zonder dat de levensduur daar evenredig mee toeneemt. 50 micrometer is de dikte waarbij bescherming en verwerkbaarheid in balans zijn: de laag is dik genoeg om jarenlang weerstand te bieden, en dun genoeg om mee te buigen als de plaat gefelst en gevouwen wordt zonder te scheuren of los te laten.
Deze coating brengen wij aan tijdens het walsen, in onze eigen fabriek in Ede. Dat is een doorlopend proces: de band staal komt van de coil, krijgt de coating, wordt gewalst tot de gewenste profielvorm en op maat afgekort. Er ligt geen voorraad felsplaat in een schap te wachten op een bestelling. Elke plaat die de deur uitgaat, is gewalst voor die ene order, in die ene lengte, met die ene coating erop. Dat is de reden dat wij geen vaste levertijd in dagen kunnen noemen: de doorlooptijd hangt af van de productieplanning op dat moment, van de lengte en het aantal banen dat u nodig heeft, en van hoeveel andere orders er in de wachtrij staan. Vraag bij het bestellen naar de actuele planning; die verandert door het jaar heen.
Wat wél vaststaat, is dat de maatvoering compleet moet zijn voordat wij beginnen te walsen. Omdat de plaat op bestelling gemaakt wordt en niet achteraf wordt aangepast, moet u vooraf weten welke lengte u nodig heeft, hoeveel banen, en in welke uitvoering van het vlak: vlak, met verstijvingsril, of met micro-lines. Een wijziging nadat de order de wals in is, is niet meer mogelijk. Dat is een andere volgorde dan bij een plaat die uit voorraad komt: daar kunt u nabestellen als de meting achteraf toch net iets anders uitpakt. Bij een gewalste plaat ligt die zekerheid vóór de productie, niet erna.
Een voorbeeld uit de praktijk maakt dat concreet. Stel, een dakdekker meet een schuur op van 22 meter dakvlak en bestelt banen van 22.150 mm, op de millimeter afgekort zoals wij dat leveren tot een lengte van 8000 mm per baan of, bij langere vlakken, in meerdere banen die op de bouw worden aangesloten. Blijkt op de bouw dat er toch een dakraam in het vlak komt dat niet was doorgegeven, dan is dat een wijziging die niet meer in de gewalste plaat te verwerken is. De coating en de plaat zijn dan al vastgelegd in de vorm die besteld is. Vandaar dat wij, net als bij het bepalen van de juiste lengte in het algemeen, aanraden om eerst na te lezen hoe u [de juiste baanlengte bepaalt](/felsplaat/baanlengte-bepalen) voordat de order de wals in gaat.
De organische laag beschermt tegen weersinvloeden over de levensduur van het dak of de gevel: uv, vocht, temperatuurwisselingen, milde chemische belasting uit de lucht. Ze beschermt niet tegen alles wat er tussen productie en montage kan gebeuren. Een klap met gereedschap, een scherp voorwerp dat over de plaat schuurt, of langdurig schuren van de ene plaat over de andere tijdens transport kan de coating lokaal beschadigen. Dat is geen tegenspraak met de kwaliteit van de laag; het is de reden dat wij de platen met beschermfolie leveren en waarom de opslag en het transport op de bouw net zo serieus genomen moeten worden als de coating zelf. Hoe u daarmee omgaat, van het moment van lossen tot het moment van leggen, leest u in de kennisbank over opslag en verwerking op de bouw.
Omdat de plaat blind bevestigd wordt met klemmen onder de fels, blijft het gecoate oppervlak overigens grotendeels gesloten: er wordt niet doorheen geschroefd. Dat beperkt het aantal plekken waar de coating doorbroken raakt tijdens de montage zelf. Voor de vraag hoe die klemmen precies werken en in welke volgorde de platen op de ondergrond komen, verwijzen wij naar klikzink.com, waar wij dat onderdeel van de bouw behandelen.
De coating verandert niets aan het gewicht van de plaat: dat blijft ongeveer 5 kg per vierkante meter, het gewicht van het staal en het zink, de coating zelf weegt nauwelijks iets. Ze verandert ook niets aan de koudvouwbaarheid: de plaat is tot -15 graden koud te vouwen, coating en al, zonder dat de laag scheurt bij de fels van 35 mm. Wel iets om te weten: bij het afkorten of aanpassen op de bouw, wat in beperkte mate mogelijk is, ontstaat op de snijkant een rand waar de coating niet meer aanwezig is, omdat daar het staal is doorgesneden. Dat is een detail dat verder wordt behandeld bij het bijwerken en herstellen op de bouw; hier is vooral van belang dat dit geen reden is om de maatvoering aan het toeval over te laten. Hoe beter de lengtes vooraf vaststaan, hoe minder er op de bouw nog afgekort moet worden en hoe kleiner het oppervlak waar de coating onderbroken is.
Als u een order voorbereidt, begin dan met de maatvoering: hoeveel banen, welke lengte, welke uitvoering van het vlak. Geef dat compleet door, inclusief eventuele doorbrekingen in het dakvlak, zodat wij in één keer de juiste platen kunnen walsen. Vraag bij het plaatsen van de order naar de actuele productieplanning, zodat u weet waar u in de bouwplanning rekening mee moet houden. Wilt u eerst de coating zelf zien en voelen, dan sturen wij monsters van alle drie de kleuren toe; meedenken op tekening kost bij ons niets.