Klikzink
Als u een felsplaat bestelt, bestelt u twee dingen tegelijk: een precieze maat en een beschermlaag die die maat zijn hele levensduur moet dragen. Op deze pagina leggen we uit wat de coating GreenCoat Pural BT doet, waarom de dikte van 50 micrometer daarbij telt, en waarom precies afgekorte platen op een gebouw dat zelf niet millimeterprecies is toch passen als u de speling op de juiste plek zoekt.
Onze felsplaten zijn van Sendzimir verzinkt staal, met 275 gram zink per vierkante meter aan beide zijden. Daarop ligt een organische coating: een laag kunststof die chemisch aan het zink gebonden is en niet loslaat zoals een verflaag dat op termijn kan doen. Die laag is bij ons GreenCoat Pural BT, een biobased coating met een dikte van 50 micrometer. Organisch wil hier zeggen: gebaseerd op polymeren, niet op minerale of metallische bestanddelen. De coating houdt regen, UV-straling en mechanische lichte belasting tegen voordat die het zink of het staal daaronder kunnen bereiken. Zonder die laag zou het zink zelf de eerste klap opvangen, en dat is een laag die u liever intact houdt dan verbruikt.
De dikte van 50 micrometer is geen toevallig getal. Een dunnere coating buigt makkelijker mee bij het felsen en kanten, maar biedt minder reserve tegen slijtage over de jaren. Een dikkere laag beschermt langer, maar wordt stugger bij koude verwerking. Bij -15 graden moet de plaat nog koud vouwbaar zijn zonder dat de coating scheurt op de buigradius van de fels. Die 50 micrometer is de balans die daarbij past: voldoende dekking, en toch soepel genoeg om de haaks opstaande fels van 35 mm zonder haarscheurtjes te vormen.
Hier raakt de coating rechtstreeks aan wat deze site verder beschrijft: de plaat zelf. Onze platen worden op de millimeter afgekort, van 450 tot 8000 mm, precies zoals u ze aanlevert of zoals ze op tekening staan. Dat is de kant van de fabriek: de wals levert exact wat is besteld. Maar een gebouw is geen wals. Een dakvlak van 6000 mm op de tekening kan op de bouw 6003 of 5996 mm zijn, door zetting, door een muur die niet helemaal haaks staat, door een dakrand die in de loop der jaren iets is verzakt. Die speling hoort niet in de plaat gezocht te worden, en al helemaal niet in de coating.
De coating is een beschermlaag, geen rekbare marge. Als een plaat op de bouw met kracht moet worden bijgebogen om een verkeerd ingeschatte maat te compenseren, staat de coating daar niet voor. Hij is ontworpen om de normale vervorming bij felsen en kanten op te vangen, niet om een meetfout van de aannemer glad te strijken. Daarom raden we aan de speling elders te zoeken: in de overlap van de banen, in de ruimte bij de aansluitdetails, of in het moment waarop u de plaat pas op de bouw op lengte brengt. Hoe u dat praktisch aanpakt, van het bepalen van de juiste marge tot het afkorten zelf, leest u bij [de plaat afkorten op de bouw](/felsplaat/toleranties/afkorten-op-de-bouw) en in het algemene overzicht van [toleranties op de maat](/felsplaat/toleranties).
Een voorbeeld uit de praktijk: bij een gevelbekleding van 24 meter lengte, verdeeld over vijf felsbanen, bleek de meetlijn op de begane grond 18 mm korter dan op de derde verdieping. Op papier was dat geen probleem, want de banen waren ruim voor montage besteld met marge in de overlap. Was diezelfde marge niet vooraf ingecalculeerd, dan had de ploeg op de steiger de platen met geweld moeten buigen om ze passend te krijgen. Dat soort geforceerde correctie is precies waar coatings kunnen scheuren, ook een coating van 50 micrometer die verder ruim voldoende beschermt bij normaal gebruik.
De coating beschermt de plaat zolang hij zelf niet beschadigd raakt tijdens transport en montage. Dat vraagt om een paar gewoontes op de bouwplaats die verder gaan dan alleen de maat. Platen worden met beschermfolie geleverd, en die folie blijft idealiter zitten tot het moment van felsen; wat die folie precies doet en wanneer u hem verwijdert, staat uitgewerkt bij [de beschermfolie](/felsplaat/toleranties/beschermfolie). Krassen die tijdens het tillen, stapelen of schuiven ontstaan, gaan door de coating heen voordat u er erg in heeft, en dat raakt niet alleen het aanzien maar ook de bescherming zelf op die plek; hoe u dat voorkomt, leest u bij [krassen en beschadigingen](/felsplaat/toleranties/krassen).
Ook het zagen, knippen en boren van de plaat is een moment waarop de coating kwetsbaar is, want elke snede legt de kern van het materiaal bloot. Dat is geen reden om er anders mee om te gaan dan met de rest van de plaat, maar het is wel een reden om de snijkant achteraf te behandelen in plaats van hem onbehandeld te laten. Voor die stappen verwijzen we naar de aparte pagina's daarover in deze kennisbank; dit is niet de plek om dat te herhalen.
Omdat de coating een beschermlaag is en geen structurele laag, verandert hij niets aan de sterkte of de stijfheid van de plaat van 0,55 mm. Een plaat die vervormt omdat hij op een ongelijke ondergrond wordt vastgezet, vervormt evenveel met coating als zonder. Het is dus verstandig om de ondergrond zelf vlak en gelijkmatig te houden voordat u de fels sluit, in plaats van te vertrouwen op de coating of de plaat om oneffenheden op te vangen. Vervorming die tijdens het leggen ontstaat door een ondergrond die niet vlak genoeg is, behandelen we apart, en de bevestiging met klemmen die daarbij hoort, staat uitgewerkt op klikzink.com. Wat wij hier willen meegeven, is dat de tolerantie op de maat en de tolerantie op de ondergrond twee verschillende zaken zijn, en dat u ze niet tegen elkaar mag laten opwegen: een plaat die te kort of te lang is bijgesteld met geweld op een oneffen ondergrond, belast de coating dubbel.
De coating GreenCoat Pural BT van 50 micrometer is dik genoeg om de plaat jarenlang te beschermen tegen weersinvloeden, en soepel genoeg om koud gevouwen te worden tot -15 graden. Hij is niet bedoeld om maatfouten op de bouw te compenseren: die marge hoort in uw planning en in de overlap van de banen te zitten, niet in de plaat zelf. Neemt u bij de bestelling daarom niet alleen de eindmaat over van de tekening, maar vraag ook naar de gemeten maat op de bouw zelf, zeker bij lengtes boven de vier meter of bij gevels die al enige jaren staan. Wilt u zeker weten welke marge voor uw project verstandig is, dan denken wij daar kosteloos over mee op basis van uw tekening. Neemt u daarvoor contact op met Klikzink, Boylestraat 22 in Ede, en vraag gelijk naar een monster van de coating in een van de drie beschikbare kleuren om de afwerking in het echt te zien.