Klikzink
Een garantiediscussie over werk dat in de volle zon is uitgevoerd, gaat bijna nooit over de plaat zelf. Het staal en de coating zijn getest op hitte, koude en UV, en houden dat stand. Waar het wél over gaat, is wat er tijdens het leggen is gebeurd: is er gemeten toen de plaat te lang was, is er geforceerd op een fels die niet meer paste, is er iets vastgezet dat nog moest kunnen bewegen. Dat zijn verwerkingsfouten, en die vallen buiten de garantie op het materiaal, niet omdat wij dat zo hebben besloten, maar omdat geen enkele materiaalgarantie een verkeerde maatvoering kan dekken.
Dat onderscheid is de kern van deze pagina: welke handelingen de garantie raken, en welke niet. Een lichte kromming in een lange baan door warmte is normaal en trekt na afkoeling weer recht; daar is niets aan gedekt of ongedekt, want er is niets stuk. Een fels die met kracht is dichtgeslagen omdat hij door uitzetting net niet meer aansloot, kan wel scheuren of loskomen, en dat is dan een gevolg van de manier van werken, niet van een gebrek aan het staal.
De coating op onze felsplaten, GreenCoat Pural BT, is 50 micrometer dik en aangebracht op fabrieksniveau, onder gecontroleerde omstandigheden. Die laag is bestand tegen zon, tegen koude tot -15 graden bij het koud vouwen, en tegen de gebruikelijke temperatuurwisselingen op een dak. Een garantieclaim op de coating gaat dus zelden over de coating die faalt door hitte op zichzelf. Hij gaat vaker over schade die tijdens de verwerking is toegebracht: een kras van gereedschap dat over de plaat is gesleept terwijl hij zacht aanvoelde door de warmte, of een deuk die is ontstaan doordat iemand op een hete plaat is gaan staan op een plek zonder ondersteuning. Die schade is zichtbaar aan het oppervlak, en het oppervlak is precies waar zinklook.com over gaat als het om kleur en uitstraling gaat; hier gaat het puur om of die schade onder verwerking valt of onder materiaal, en dat is bijna altijd verwerking.
Een concreet voorbeeld: een aannemer die op een junimiddag een baan van zes meter aftimmert, kan bij het vastzetten van de laatste klem tegen de opstaande fels stoten met een moersleutel omdat de plaat, warm en dus iets minder stijf, meebeweegt onder de druk. De kras die daardoor ontstaat, is een verwerkingsincident. Hij was er niet geweest bij een koude ochtend, maar hij is ook niet ontstaan doordat het materiaal niet bestand was tegen zon. Wij kunnen dat onderscheid op tekening al met u doorlopen, en dat meedenken kost niets.
Staal zet uit bij warmte, en een donkere felsplaat in de volle zon kan aanzienlijk warmer worden dan de omgevingstemperatuur, soms 30 tot 40 graden boven de lucht temperatuur op een heldere dag. Bij onze platen, die ongeveer half zoveel uitzetten als zink, merkt u dat vooral in de lengte van lange banen. Een baan van acht meter die op een hete middag wordt ingemeten en afgekort, is 's avonds, na afkoeling, meetbaar korter dan tijdens het meten. Dat verschil is met het blote oog niet groot, maar bij het aansluiten op een kopschot of bij een precieze pasvorm rond een doorvoer telt elke millimeter.
De praktische consequentie is dat u het beste op een vast referentiepunt meet, bijvoorbeeld altijd 's ochtends vroeg of altijd op hetzelfde tijdstip, in plaats van op wisselende momenten door de dag. Doet u dat niet, en meet u de ene baan om zeven uur 's ochtends en de volgende om twee uur 's middags, dan zit er een systematisch verschil in uw maten dat niets met een fout in het materiaal te maken heeft, maar alles met het moment van meten. Wij leveren de platen op de millimeter afgekort volgens de maat die u doorgeeft, van 450 tot 8000 millimeter, en die maat is zo nauwkeurig als de opgave die wij van u krijgen.
Het uitzetten zelf is geen defect. Het is een eigenschap van staal die te voorspellen en te verwerken is, zoals wij uitleggen bij [werken in de volle zon: wat je vooraf moet weten](/felsplaat/in-de-zon/vooraf-weten). Een garantieclaim ontstaat pas als die uitzetting is genegeerd bij het bevestigen: als klemmen te strak zijn gezet zodat de plaat niet meer kan bewegen, of als een baan aan beide einden vast is gezet zonder ruimte voor lengteverandering. Dat raakt niet het staal of de coating, maar de manier waarop de baan is vastgezet, en die bevestiging met de klem onder de fels behandelen wij niet hier maar op klikzink.com.
Ons eigen aandeel stopt bij de aflevering: een plaat van 0,55 mm, ongeveer 5 kg per vierkante meter, Sendzimir verzinkt met 275 gram zink per vierkante meter aan beide zijden, en de coating erop, geleverd op de maat die u bestelde. Wat daarna op de bouwplaats met die maat gebeurt onder invloed van de zon, is verwerking, en verwerking is wat de garantie op het materiaal wel of niet raakt.
Het komt neer op twee gewoontes die niets kosten maar veel schelen. Meet lange banen op een vast tijdstip, bij voorkeur vroeg, zodat uw maatvoering niet wisselt met de temperatuur van de dag. En zet niets strak vast tot u weet dat de plaat is afgekoeld tot een temperatuur die dicht bij de eindsituatie ligt, zodat er geen inbouwspanning ontstaat die later als scheur of als losraken terugkomt.
Heeft u een project waarbij u twijfelt of een bepaalde maatvoering of bevestiging in de volle zon verstandig is, stuur ons de tekening. Wij kijken gratis mee en denken mee over de maten, en u kunt bij ons ook monsters van alle drie de kleuren opvragen om naast het praktische verhaal ook het uiterlijk te beoordelen. Klikzink, Boylestraat 22, 6718 XM Ede.