Klikzink
Wie een dak of gevel in felswerk laat uitvoeren, kiest niet alleen een uiterlijk maar ook een manier van werken op de bouwplaats. Staal en koper verschillen behoorlijk in gewicht, stijfheid en prijs, en dat werkt door tot op het moment dat de wagen achteruit het terrein oprijdt. Deze pagina zet felsplaat en koper naast elkaar op precies dat punt: wat komt er aan, en wat moet er staan om het zonder schade van de wagen te krijgen.
Onze stalen felsbanen wegen ongeveer 5 kg per vierkante meter. Koper is aanzienlijk zwaarder, al hangt het exacte verschil af van de dikte die voor koper gekozen wordt. Voor de lading op de vrachtwagen betekent dat: bij koper staat er voor dezelfde oppervlakte veel meer gewicht op een kleiner deel van het laadvlak. Dat heeft gevolgen voor hoe de bundels worden gestapeld en met hoeveel man of met welk hulpmiddel u ze eraf krijgt. Een bundel felsplaat van acht meter lang tilt u met minder mensen en minder machine dan een even lange bundel koper. Op een kleine binnenstadsklus waar de kraan niet kan komen, merkt u dat gewicht direct in de planning van de losploeg.
Daar staat de prijs tegenover, en die ligt bij koper structureel hoger dan bij verzinkt en gecoat staal. Wij noemen hier bewust geen bedragen, omdat de metaalprijs voortdurend beweegt en een genoemd bedrag volgend kwartaal alweer achterhaald is. Wat wel vaststaat: het prijsverschil is een van de redenen waarom veel opdrachtgevers voor stalen felsplaat kiezen op plekken waar het aanzien van koper niet per se nodig is. Voor wie toch voor het aanzien van koper of juist voor een koperlook in staal gaat, is dat een vraag voor zinklook.com en niet voor deze pagina; hier gaat het alleen over wat er van de wagen komt.
Felsbanen leveren wij op maat, tot 8000 mm op de millimeter afgekort. Banen tot acht meter komen op een lange wagen, en dat is iets anders dan de gebruikelijke bouwmaterialentransporten die op veel binnenterreinen en in veel straten passen. Een lange wagen heeft ruimte nodig om te draaien en achteruit te steken, en die ruimte is er niet overal. Bij een verbouwing in een rijtjeshuis met een smalle voortuin en een nauwe straat ontstaat al snel het probleem dat de wagen wel de straat in kan, maar niet meer kan keren om weer weg te rijden. Dat overleg voert u vooraf met de chauffeur en niet op het moment dat de wagen al voor de deur staat.
Bij koper geldt dezelfde afweging over de lengte van de wagen, met als verschil dat het hogere gewicht per baan de losploeg zwaarder belast bij elke meter extra lengte. Een baan van acht meter stalen felsplaat is met twee man goed te dragen; bij koper van dezelfde lengte grijpt u eerder naar een kraan, een vorkheftruck of minimaal een derde paar handen. Wie op de bouwplaats zelf nog stukken moet afkorten, leest daar meer over bij [de plaat afkorten op de bouw](/felsplaat/transport-en-lossen/afkorten-op-de-bouw); die keuze staat los van het materiaal, maar de reden om ter plekke af te korten is bij lange, zware banen koper vaak dringender dan bij lichtere stalen platen.
Of het nu om felsplaat of om koper gaat, de kern van het lossen is hetzelfde: de banen mogen tijdens het lossen niet doorbuigen tot ze plooien of knikken. Een baan van zes of acht meter lengte heeft over die hele lengte ondersteuning nodig, niet alleen aan de uiteinden. Zet daarom vooraf voldoende steunpunten neer, op gelijke hoogte en op regelmatige afstand, zodat de baan wordt neergelegd in plaats van te laten doorzakken tussen twee te ver uiteen staande schragen. Op een dak waar de banen direct omhoog gaan, is een tussenopslag op bokken op de begane grond vaak de praktische oplossing: de wagen lost daar, en van daaruit gaat het materiaal met de kraan of met de hand verder naar boven.
Bij koper is deze voorbereiding nog belangrijker dan bij felsplaat, precies omdat het hogere gewicht een verkeerd geplaatst steunpunt harder afstraft. Een baan die bij het lossen even op een te smalle rand rust, buigt bij koper eerder blijvend door dan bij de lichtere stalen uitvoering. Dat is een van de weinige punten waarop we ronduit kunnen zeggen dat koper hier nadeliger uitpakt: het materiaal vergeeft minder fouten in de opslag tijdens het lossen. Bij felsplaat blijft die marge ruimer, mede dankzij het lagere gewicht en de manier waarop het materiaal doorbuigt zonder direct blijvende schade op te lopen; wat er wél kan gebeuren bij een verkeerde behandeling, staat uitgebreider beschreven op de pagina over [vervorming bij het leggen](/felsplaat/transport-en-lossen/vervorming).
Wat er ná het lossen gebeurt, met folie, klimaat en gereedschap, laten we hier verder liggen; dat behandelen we uitgebreid op de hoofdpagina over transport en lossen. Zo blijft deze pagina toegespitst op het ene verschil dat er bij de keuze tussen felsplaat en koper werkelijk toe doet op de dag van levering: het gewicht op de wagen en de lengte van de banen.
Onze felsbanen zijn van sendzimir verzonken staal, met een organische coating van 50 micrometer aan de buitenzijde. Die opbouw is dun in vergelijking met massief koper, en dat draagt bij aan het lagere gewicht per vierkante meter. Voor het transport betekent dit ook dat de banen bij normale voorzichtigheid goed tegen elkaar aan vervoerd kunnen worden zonder dat het gewicht zelf al een risico op beschadiging vormt; wél blijft de coating gevoelig voor krassen tijdens het lossen, en die kant van de zaak, met folie en met de manier van tillen, komt aan de orde op de pagina's over [de plaat tillen en dragen](/felsplaat/transport-en-lossen/tillen) en over de beschermfolie.
Koper heeft geen coating in de zin van een aangebrachte laag, maar vormt zijn eigen oxidelaag na verwerking. Dat is een heel ander onderwerp dan waarover deze site gaat: hier gaat het om de plaat zelf, niet om hoe koper of staal er op termijn uitziet. Voor die kant van de vergelijking, de kleur en de manier waarop een materiaal oogt op een gebouw, verwijzen we naar zinklook.com. Voor de vraag hoe de platen aan de ondergrond worden bevestigd na het lossen, met klemmen en zonder zichtbare schroeven, is klikzink.com de juiste plek, en voor de technische randvoorwaarden zoals dakhelling en de opbouw van isolatie is dat klikfels.com.
Als u tussen felsplaat en koper kiest en de logistiek van transport en lossen meeweegt, dan is het beeld helder: koper is duurder en zwaarder, en dat zwaardere gewicht vraagt om stevigere ondersteuning tijdens het lossen dan bij stalen felsplaat. Op plekken met beperkte toegang, een smalle straat of een dak zonder kraan, telt dat verschil extra. Onze felsbanen leveren wij op de millimeter afgekort tot 8000 mm, wat de noodzaak om op de bouwplaats zelf nog te korten vaak wegneemt. Neem contact met ons op als u wilt overleggen over de maatvoering op tekening; dat kost niets, en we denken mee over hoe u de levering zo inricht dat er op de dag van lossen niets misgaat.