Klikzink
Acht meter is bij onze felsplaten de grens. Wij leveren op de millimeter af, van 450 tot 8000 mm, maar daarboven kan een baan niet in één stuk. Bij koper loopt u tegen een vergelijkbare grens aan, al ligt die in de praktijk vaak lager, omdat een koperen baan zwaarder te hanteren is en het materiaal eerder gaat golven bij transport over lengte. Wie een dakvlak of gevel ontwerpt met banen van negen, tien of twaalf meter, ontkomt bij beide materialen aan een dwarsnaad of overlap. De vraag is dan niet alleen welk materiaal, maar ook hoe die naad in het vlak valt en wat dat kost.
Het eerste verschil dat opvalt, is het gewicht. Onze felsplaat weegt ongeveer 5 kg per m2. Koper van vergelijkbare dikte weegt merkbaar meer, en dat verschil telt op zodra u het over een baan van acht meter hebt. Bij een lange baan moet de plaat over de volle lengte gedragen, gepositioneerd en vastgeklikt worden voordat de fels dicht kan. Een lichtere plaat is dan prettiger te hanteren, vooral op een hellend dakvlak of hoog op een gevel waar u niet steeds een extra paar handen kunt bijzetten. Wat dat gewicht precies betekent voor uw bestelling, en hoe u het gewicht meeneemt in de planning van de bouw, leest u uitgebreider op de pagina over gewicht en een lange baan.
Prijs is het tweede en misschien wel het meest gevoelde verschil. Koper is een grondstof waarvan de prijs per kilo op de markt bepaald wordt en aanzienlijk hoger ligt dan die van verzinkt en gecoat staal. Bij een lange baan telt dat verschil twee keer: door het hogere gewicht per vierkante meter gaat er meer materiaal in dezelfde oppervlakte, en dat materiaal kost per kilo meer. Voor een gevel van beperkte omvang is dat verschil te overzien. Voor een dakvlak van enkele honderden vierkante meters, met banen tot tegen de acht meter aan, loopt het verschil in materiaalkosten al snel op tot een bedrag waarmee u rekening moet houden in de begroting. Wij noemen hier bewust geen bedragen: de koperprijs verandert per week, de staalprijs eveneens, en een kennisbank die vandaag een verhouding noemt, klopt over een jaar niet meer. Vraag bij de bestelling een actuele prijsopgave voor beide materialen in de maat die u nodig heeft.
Het contact tussen metalen is bij een lange baan een reëel aandachtspunt, en hier wint koper niet. Koper laat bij regenwater sporen na op andere metalen waar dat water overheen loopt: zink, aluminium en verzinkt staal kunnen daardoor verkleuren of, bij langdurig contact met stilstaand water, corroderen. Bij een lange, ononderbroken koperen baan die afwatert op een dakrand, goot of aansluiting van een ander metaal, moet u dat scheiden of vermijden. Onze felsplaat heeft dat probleem niet: de Sendzimir verzinkte kern met de organische coating van 50 micrometer is inert tegenover de meest gebruikte aansluitmetalen op een bouwplaats. Dat is vooral relevant wanneer de lange baan aansluit op zink- of aluminiumwerk verderop op hetzelfde dak, iets waarover u meer vindt op zinklook.com als het om het uiterlijk van die aansluiting gaat, en op klikzink.com als het om de bevestiging en de volgorde op de bouw gaat.
Dan de naad zelf, want die komt er bij beide materialen. Bij koper is een dwarsnaad in een lang vlak een bekend en geaccepteerd detail; het materiaal leent zich door zijn zachtheid goed voor een gesoldeerde of gefelste dwarsverbinding die nauwelijks opvalt in het verouderingsbeeld dat koper toch al krijgt. Bij onze felsplaat werkt een dwarsnaad anders: het vlak blijft strak en vlak, en juist daardoor valt een naad in het midden van een dakvlak eerder op dan bij een materiaal dat toch al patineert. Wij raden daarom aan om, waar mogelijk, de indeling van het dak of de gevel zo te kiezen dat de naad in een minder zichtbaar deel van het vlak valt, bijvoorbeeld onder een kilgoot, bij een dakkapel of aansluitend op een bouwkundige knik. Een voorbeeld uit de praktijk: bij een langgerekte loods van elf meter diep kozen we ervoor de naad te leggen op twee meter van de goot, net onder de plek waar een klein overkapping-element het zicht al onderbreekt. Vanaf de grond is de naad daardoor niet te zien, terwijl een naad op vijf meter, in het midden van het kale vlak, wel opgevallen zou zijn.
Overlap is bij onze felsplaten in het vlak zelf niet de gangbare oplossing; de platen worden aan elkaar gefelst, niet overlappend gelegd, en dat geldt voor koper net zo. Bij beide materialen is de vraag dus niet overlap versus naad, maar waar in het vlak die naad komt en hoe hij wordt uitgevoerd. Bij koper kan dat solderen zijn, bij onze felsplaat een dwarsfels of -naad die is afgestemd op de coating, zodat de organische laag niet beschadigt tijdens het verbinden. Wat dat voor het waterlopende gedrag van de plaat betekent en hoe u dat detail tekent, bespreken wij graag vooraf op tekening; dat meedenken kost u niets.
Een ander punt waarop de materialen uiteenlopen bij lengte, is de uitzetting. Koper zet aanzienlijk meer uit dan onze felsplaat, die op zijn beurt ongeveer half zoveel uitzet als zink. Bij een baan die tegen de acht meter aanloopt, telt dat verschil op tot een absolute uitzetting die u bij koper nadrukkelijker moet opvangen in de detaillering aan kopse einden en bij doorvoeren. Bij onze felsplaat is die marge kleiner, wat de detaillering bij een lange baan eenvoudiger maakt, al blijft ook hier gelden dat u bij naderende acht meter rekening houdt met enige beweging in het vlak.
Onze felsplaat is bovendien koud vouwbaar tot -15 graden, wat betekent dat u ook bij een lange baan op locatie nog een kant of vouw kunt zetten zonder het materiaal voor te warmen. Hoe dat koud vouwen precies uitpakt bij een baan tegen de acht meter, staat beschreven bij koud vouwen en kanten bij een lange baan; dat detail speelt bij koper anders, omdat koper zich makkelijker laat vervormen maar daardoor ook gevoeliger is voor beschadiging tijdens transport en montage van een lange plaat.
Wij leveren onze felsplaten in drie matte kleuren met een glansgraad onder de 5, en in drie uitvoeringen van het vlak: vlak, met verstijvingsril of met micro-lines. Bij een lange baan kan een verstijvingsril of micro-lines helpen om het vlak visueel rustiger te maken en kleine oneffenheden minder te laten opvallen, iets wat bij koper door de natuurlijke patinering minder nodig is maar bij een strak, egaal materiaal als het onze wel een overweging is. Hoe die uitvoeringen er in de praktijk uitzien op een gebouw, laten wij liever zien op zinklook.com dan dat wij dat hier proberen te beschrijven.
Wilt u weten wat een baan langer dan acht meter voor uw project betekent in gewicht, naadpositie en materiaalkeuze, stuur ons dan uw tekening. Wij denken kosteloos mee over de indeling van het vlak, leveren op maat vanuit onze eigen walsmachines in Ede, en sturen u op verzoek monsters van alle drie de kleuren toe zodat u felsplaat en koper ook naast elkaar kunt leggen voordat u kiest.