Klikzink
Elke keer dat u onze felsplaat afkort, doorzaagt of doorknipt, ontstaat een rand waar geen zinklaag meer op zit. Dat is geen fabricagefout en ook geen slordigheid van uw kant: het is een direct gevolg van hoe de plaat is opgebouwd. De coating van 50 micrometer en de verzinklaag van 275 g/m2 liggen aan beide zijden op het staal, maar niet in de kern. Snijd of stans u de plaat door, dan ligt op die paar tienden millimeter dikte het blanke staal open. Bij een rustige planning is dat een detail waar u rekening mee houdt. Bij een spoedbestelling, waar het dak al open ligt en iedere stap tijd kost, is het een detail dat mensen willen overslaan. Dat is precies waar het misgaat.
Op een liggende naad, een overlap die zelf weer onder een volgende baan verdwijnt, of een snijkant die u wegwerkt onder de klem, is de blanke rand nauwelijks een probleem. Het staal ligt daar beschermd tegen weer en wind, en de kans dat er water op blijft staan is klein. Op een vrije, zichtbare snijkant die aan de buitenlucht blootstaat, ligt dat anders. Denk aan de rand van een dakraamdoorvoer, de kop van een plaat bij de daktrim, of een gat dat u net hebt uitgesneden voor een doorvoer. Daar krijgt regen, dooiwater en condens wel degelijk vat op het blanke staal. Het gaat dan niet meteen roesten, maar de bescherming die de plaat elders wel heeft, ontbreekt precies waar u hem het hardst nodig heeft: op een rand die nat wordt en droogt, nat wordt en droogt.
De vuistregel die wij aanhouden is simpel: een snijkant die na montage zichtbaar en onbeschermd in de weersinvloeden blijft liggen, werkt u af. Een snijkant die wegvalt onder een overlap, een klem of een volgende baan, laat u met rust. Op een spoedklus is de verleiding groot om die beoordeling over te slaan en gewoon alles dicht te kitten of juist alles open te laten. Beide kanten van die kortere weg kosten u later tijd: te veel afdichten waar het niet nodig is, houdt de boel maanden later vochtig onder de kit, en te weinig afdichten waar het wel nodig is, geeft roestvorming op een plek die u dan opnieuw moet openbreken.
Er is een tweede probleem dat los staat van de rand zelf, en dat is waar wij op een spoedklus de meeste schade zien ontstaan: de metaalspanen die bij het zagen of knippen op het vlak van de plaat terechtkomen. Dat zijn piepkleine deeltjes staal, losgekomen bij het snijden, die op de gecoate bovenzijde blijven liggen. Laat u die liggen, bijvoorbeeld omdat er geen tijd is om na elke snede het vlak schoon te vegen, dan trekken ze binnen een paar dagen vocht aan en gaan ze roestvlekjes vormen op een plek waar de coating zelf nog volledig intact is. Dat is geen probleem van de snijkant, maar van slordig werken rond de snijkant, en het treft u precies op het zichtbare deel van het dak of de gevel waar u het niet wilt hebben.
Op een normale klus veegt u dat na elke fase gewoon weg. Op een spoedklus, waar de ene baan na de andere wordt gelegd en er geen moment lijkt te zijn om even de bezem te pakken, is dat precies de stap die overgeslagen wordt. Neem die minuut toch. Een handveger of een zachte borstel over het vlak, na iedere serie sneden, is goedkoper dan een dak dat er na een paar weken uitziet als bezaaid met roestvlekjes die u niet meer weg krijgt zonder de plaat te vervangen. Hoe u het zagen en knippen zelf het beste aanpakt onder tijdsdruk, staat uitgewerkt op de pagina over [zagen en knippen bij een spoedbestelling](/felsplaat/spoed/zagen-en-knippen); hier gaat het puur om wat er na die snede met de rand en het vlak gebeurt.
De druk van een open dak of een deadline morgen leidt tot een paar keuzes die op het moment zelf tijd besparen, maar die wij afraden. De eerste is: snijkanten overal dichtsmeren met een dikke laag kit, ongeacht of ze zichtbaar blijven of niet. Dat voelt als een veilige overtreffende maatregel, maar op plekken die toch al onder een overlap verdwijnen, houdt die kitlaag vocht juist vast in plaats van dat hij het buitensluit. De tweede is: de snijkant helemaal negeren omdat "het staal er zo dun aan blijft nog wel tegen kan". Dat klopt op de korte termijn, de plaat gaat niet in een week roesten, maar een spoedklus is meestal geen klus die u binnen een week weer opent om het alsnog goed te doen.
De derde, en die zien wij het vaakst, is: de spanen laten liggen "want die vegen we straks allemaal in één keer weg". Op een rustige klus werkt dat nog, op een spoedklus met meerdere ploegen op het dak lopen die spanen dan al vast in het loopvlak, ze worden ingetrapt en ingewreven in plaats van afgeveegd, en dan helpt een bezem achteraf niet meer. Ruim ze per fase op, niet aan het einde van de dag.
Onze platen komen van de wals op de millimeter afgekort, van 450 tot 8000 mm, dus een deel van de snijkanten waarmee u te maken krijgt is er al bij levering, niet pas op de bouw ontstaan. Die fabrieksmatige kanten zijn recht en schoon gesneden, zonder de bramen die u bij haastig veldwerk wel kunt krijgen, en ze liggen bovendien meestal aan de kopse kant van de baan, waar de overlap met de volgende plaat ze toch afdekt. Het is vooral het snijwerk dat u zelf op de bouw doet, bijvoorbeeld voor een doorvoer of een inkorting op maat, waar u zelf op de rand en op de spanen moet letten.
Wilt u weten hoe u een plaat op de bouw zelf het beste inkort zonder dat de rand rafelt, dat behandelen we bij [de plaat afkorten op de bouw](/felsplaat/spoed/afkorten-op-de-bouw); dat is een ander deel van het verwerkingsproces dan de afwerking van de snijkant zelf, maar de twee onderwerpen raken elkaar wel. Voor vragen over de klem waaronder de plaat wordt bevestigd, en de volgorde waarin platen op de ondergrond komen te liggen, verwijzen we u naar klikzink.com. Hoe de kleur en de glans van de coating zich verhouden tot roestvorming op een blanke rand, is een vraag voor zinklook.com, en de dakhelling en de opbouw achter de plaat leest u op klikfels.com.
Beoordeel per snijkant of hij na montage zichtbaar en onbeschermd blijft liggen, en werk alleen die kanten af. Veeg na elke fase van zagen of knippen de spanen van het vlak, ook als de klok tikt. Neemt u liever geen risico en wilt u dat wij meedenken over waar op uw tekening de snijkanten vallen en hoe u ze het snelst goed afwerkt, dan kijken wij dat kosteloos met u na. Neem contact met ons op via Klikzink, Boylestraat 22, 6718 XM Ede, en vraag gelijk naar een monster van de coating zodat u ziet hoe de rand er in het echt bij ligt.