Klikzink
Een opdrachtgever komt op de bouw, kijkt naar een net gelegde felsplaat en wijst naar de rand waar de plaat is afgekort. Die rand ziet er anders uit dan het vlak: dof, iets grijzer, zonder de gladde laag die de rest van de plaat heeft. De vraag die daarop volgt, komt bijna altijd op hetzelfde neer: gaat dit roesten? En het eerlijke antwoord is dat die vraag terecht is, maar dat het antwoord genuanceerder is dan ja of nee.
Onze felsbanen zijn Sendzimir verzinkt: aan beide zijden van het staal ligt 275 gram zink per vierkante meter, en daarover een organische coating van 50 micrometer. Die twee lagen samen beschermen het staal tegen weer en vocht. Op het moment dat een plaat wordt afgekort op maat, snijdt het mes dwars door die opbouw heen. Op de snijkant zelf ligt dus geen zink en geen coating meer; daar ligt kaal staal, in een strookje van hooguit enkele tienden van een millimeter breed.
De vraag van de opdrachtgever is dus feitelijk juist: op de snijkant is de bescherming weg. Wat hij vaak niet weet, is hoe klein dat oppervlak is in verhouding tot de rest van de plaat. Een felsbaan van 475 mm werkende breedte heeft aan weerszijden een snijkant van misschien twee of drie tiende millimeter dik. Vergeleken met de duizenden vierkante centimeters vlak die wél volledig beschermd zijn, is dat een verwaarloosbaar aandeel.
Of die kale rand in de praktijk een probleem wordt, hangt af van waar hij ligt en hoe hij afwatert. Een snijkant die verticaal hangt aan de onderkant van een gevelbekleding en waar regenwater snel van afloopt, corrodeert vrijwel niet merkbaar. Diezelfde rand op een plek waar water blijft staan, in een hoek of tegen een aansluiting, krijgt wel eerder een waas van roestvorming. Dat is precies waarom wij op de pagina over de snijkant afwerken per situatie aangeven wanneer afwerken zin heeft en wanneer het geen enkel verschil maakt voor de levensduur van het dak of de gevel.
Wat een opdrachtgever hier verder over vraagt, is vaak of dat kleine beetje roest zich uitbreidt over de plaat. Dat gebeurt niet. Roestvorming op een snijkant blijft gebonden aan dat smalle strookje kaal staal; hij kruipt niet onder de coating van het vlak, want daar zit geen opening waar vocht bij het staal kan komen. Het zink en de coating op het vlak vormen een gesloten laag, en die blijft intact zolang de plaat niet opnieuw wordt doorgesneden of diep bekrast.
Naast de snijkant zelf is er nog iets dat een opdrachtgever soms opmerkt, en dat is een ander onderwerp dan de rand: de kleine metalen spaantjes die tijdens het knippen of zagen op het vlak van de plaat terechtkomen. Die spanen zijn ook kaal staal, en ze liggen bovenop de coating in plaats van aan de rand ervan. Als ze blijven liggen, kunnen ze in korte tijd een klein roestvlekje veroorzaken op een plek waar de coating zelf nog volledig intact is.
Dat onderscheid is voor een opdrachtgever niet altijd meteen duidelijk: hij ziet een bruin puntje op het dak en denkt dat de plaat zelf gaat roesten, terwijl het probleem in werkelijkheid op het oppervlak ligt en met een borstel of doek te verwijderen is voordat het vast gaat zitten. Wij adviseren aannemers dan ook om na het knippen of zagen het vlak even af te vegen, liefst dezelfde dag nog. Dat voorkomt het gesprek dat anders op de bouw ontstaat wanneer de opdrachtgever een week later terugkomt en die vlekjes ziet zitten.
In de praktijk werkt het goed om dit onderscheid gewoon zo te benoemen: de snijkant is een smal randje kaal staal dat ontstaat bij het afkorten, de spanen zijn losse deeltjes die na het zagen op het vlak liggen, en beide zijn normaal bij het verwerken van een felsplaat. Geen van beide betekent dat de plaat een gebrek heeft. Een opdrachtgever die dat begrijpt, stelt daarna meestal geen vervolgvragen meer over roest op het dak in het algemeen.
Wat wij er in dit gesprek liever niet bij betrekken, is de vraag of afwerken van de snijkant meetelt voor de garantie op de coating. Dat is een aparte afweging die per project en per fabrikantvoorwaarde verschilt, en die zetten wij uiteen op de pagina over wat het voor de garantie betekent. Ook de vraag hoeveel tijd en geld het kost om iedere snijkant na te lopen, hoort niet in dit gesprek met de opdrachtgever op de bouw; dat rekenen wij voor op de pagina over wat het kost.
Als uw opdrachtgever de vraag stelt, kunt u kort uitleggen dat de snijkant een klein stukje onbeschermd staal is dat bij het afkorten ontstaat, dat dit alleen bij aanhoudende waterstand een rol speelt, en dat de losse spanen op het vlak een ander en makkelijker te verhelpen punt zijn. Wilt u weten in welke situaties afwerken wél nodig is en hoe u dat herkent voordat de opdrachtgever ernaar vraagt, kijk dan verder op onze hoofdpagina over de snijkant afwerken. Vragen over kleur of glans van de plaat horen niet hier maar op zinklook.com, en vragen over de bevestiging en de ondergrond behandelen wij op klikzink.com.