Klikzink
Een garantie op een felsplaat dekt het materiaal: de verzinklaag, de coating, de dikte van het staal. Ze dekt niet automatisch wat er op de bouwplaats mee gebeurt. Dat onderscheid is belangrijker dan de meeste aannemers denken, want de meeste roestvorming die wij te zien krijgen, ontstaat niet doordat het materiaal tekortschoot, maar doordat iemand tijdens het verwerken iets deed waarvan de garantievoorwaarden zeggen dat het niet mag. Wie dat vooraf weet, bespaart zich een discussie achteraf.
Onze platen zijn Sendzimir verzinkt, 275 gram zink per vierkante meter aan beide zijden, met daarover een organische coating van 50 micrometer. Die twee lagen samen houden het onderliggende staal droog. Zolang die opbouw intact is, roest er niets: zink beschermt zelfs een klein krasje in de coating nog offerend, en de coating zelf houdt water en vervuiling buiten bereik van het zink. De garantie gaat dus niet over de vraag of het materiaal ooit roest onder normale omstandigheden — dat doet het niet — maar over de vraag of die opbouw beschadigd is voordat de plaat lag, en door wie.
Roest op een felsplaat begint bijna nooit midden op het vlak. Hij begint op een snijkant, op een kras, op een plek waar de coating is doorgedrukt. Dat is geen toeval: op die plekken ligt het staal open, of ligt alleen het zink nog open zonder de beschermende coating erover. Een snijkant die u zelf op de bouw maakt, is zink dat u blootlegt aan de buitenlucht; dat zink corrodeert zelf ook, zij het langzaam, en witte roestvlekjes op een verse snede zijn daarvan het bekende teken. Wat er precies met die kant gebeurt en hoe u hem behandelt, leggen we uitgebreider uit op de pagina's over de baanlengte, maar voor de garantie is het punt simpel: een snijkant die u zelf maakt, valt onder uw verwerking, niet onder ons materiaal.
Een tweede plek waar het misgaat is een beschadiging die tijdens transport of montage ontstaat en onopgemerkt blijft. Een plaat die over een steiger wordt gesleept, een klem die met te veel kracht wordt vastgezet, een steunbalk die tegen het vlak schuurt bij het aandragen: op elk van die plekken kan de coating lokaal doorbreken zonder dat er meteen een gat zichtbaar is. Pas na een paar maanden regen ziet u een klein roestbruin puntje ontstaan, precies op die plek. Dat is dan geen materiaalfout die zich pas laat, dat is een beschadiging die zich pas laat zien. Het verschil is voor de garantie relevant: schade die aantoonbaar tijdens verwerking is ontstaan, valt buiten de dekking op het materiaal.
Er is een aantal handelingen waarvan we vooraf weten dat ze de garantie raken, simpelweg omdat ze de opbouw van zink en coating aantasten. Slijpen op de plaat is de duidelijkste: een slijpschijf verhit het staal lokaal zo sterk dat de coating verbrandt en het zink smelt, en op die plek is de bescherming voorgoed weg. Lassen op of naast de plaat heeft hetzelfde effect. Contact met agressieve reinigingsmiddelen, met bepaalde soorten beton tijdens het uitharden, of met metalen die elektrochemisch niet met verzinkt staal samengaan, tast de laag ook aan — vaak onzichtbaar, tot de roest weken later verschijnt. Geen van deze dingen heeft met het materiaal zelf te maken; ze zijn allemaal iets wat er tijdens de verwerking mee gebeurt. Dat is precies waarom garantievoorwaarden bij een gecoat product zo vaak lezen als een lijst verwerkingsregels: het materiaal is stabiel, de verwerking is de variabele.
Het koud vouwen van onze platen tot -15 graden hoort niet bij die lijst met risico's, zolang het binnen die temperatuurgrens en met het juiste gereedschap gebeurt — daarover meer op de pagina's die specifiek over de baanlengte en het gereedschap gaan. Vouwen binnen de opgegeven grenzen is normaal gebruik en valt binnen de garantie. Vouwen bij strengere vorst, of met verkeerd gereedschap dat de plaat lokaal te scherp knikt, kan de coating aan de buitenkant van de knik doen scheuren; ook dat ziet u dan pas na een tijdje terug als een lijntje roest precies op de vouw.
Het vlak van de plaat zelf — of het glad is, met een verstijvingsril, of met micro-lines uitgevoerd — heeft geen invloed op hoe roestbestendig het is. Alle drie de uitvoeringen hebben dezelfde verzinklaag en dezelfde coating, en het risico op corrosie zit dus niet in welke uitvoering u kiest maar in wat er daarna met de rand en het oppervlak gebeurt. Vragen over hoe die uitvoeringen er ieder uitzien, en welke bij een bepaald gebouw past, beantwoorden we niet hier maar op zinklook.com, waar het uiterlijk van de plaat centraal staat.
Dat de garantie zo vaak over verwerking gaat, komt ook doordat wij de platen op maat leveren. Een baan van 450 tot 8000 millimeter, op de millimeter afgekort in onze eigen fabriek, komt al voorzien van een afgewerkte kant. Hoe wij die kant behandelen en waarom dat verschilt van een kant die op de bouw ontstaat, leest u bij de pagina over hoe wij dat aanpakken. Zolang u geen kant zelf maakt, ontstaat er simpelweg geen onbeschermd staal — en dus ook geen aanleiding voor die eerste roestvlek. Dat is de kern van waarom een goed bestelde maat niet alleen praktisch is, maar ook de garantie intact houdt.
Als u een roestplek meldt, kijken wij eerst waar hij zit. Zit hij op een fabriekskant, ontstaan in onze eigen productie, dan is dat een zaak voor het materiaal en dus voor de garantie. Zit hij op een kant die op de bouw is afgekort, op een plek waar een klem is aangedraaid, of op een plaats waar gelast, geslepen of agressief gereinigd is, dan is dat verwerking, en de garantie op het materiaal dekt dat niet. Dit is niet iets waarmee we willen afschuiven; het is simpelweg hoe de dekking van een gecoat product logisch in elkaar zit, omdat het materiaal zelf onder normale omstandigheden niet roest en de uitzonderingen bijna altijd een handeling hebben.
Hoe lang de garantie precies loopt en onder welke exacte voorwaarden, verschilt per project en per toepassing — dat leggen we u persoonlijk voor bij de tekening, niet hier in algemene termen die het volgend jaar niet meer kloppen. Wat wel vaststaat: hoe u de plaat verwerkt, bepaalt vaker of er ooit een claim komt dan welke kleur of uitvoering u koos.
Wilt u weten of uw ontwerp risicovolle sneden of aansluitingen bevat voordat u bestelt, stuur ons dan uw tekening. Meedenken kost niets, en we kijken er dan meteen naar of de maatvoering zo gekozen is dat u op de bouw geen kant meer zelf hoeft te maken.