Klikzink
Felsplaat is verzinkt staal, en dat verzinken is geen laklaagje maar een laag zink die aan het staal is gekoppeld met een Sendzimir-proces. Aan beide zijden van de plaat zit 275 gram zink per vierkante meter. Dat getal, gram per vierkante meter, is de gangbare maat in de staalwereld om de dikte van een zinklaag uit te drukken, omdat een laag van een paar micrometer met een liniaal niet goed te meten is maar met een weegschaal wel. Voor u als aannemer of dakdekker is dat getal vooral een garantie dat er onder de coating een gelijkmatige, dichte laag zink zit, en niet een indicatie waarmee u zelf iets hoeft te rekenen.
Waarom die zinklaag er is, wordt duidelijk op het moment dat er een snee in de plaat komt. Elke keer dat u een baan afkort, een hoek uitsnijdt of een gat boort voor een doorvoer, ligt er kaal staal aan de rand van die snede. Zonder zink zou dat kale staal meteen beginnen te roesten, vanaf de rand naar binnen. Met zink gebeurt dat niet: zink offert zichzelf op aan de rand van de snede en beschermt het blootliggende staal, ook zonder dat er coating op zit. Dat heet kathodische bescherming, en het is de reden dat een schone, rechte snijkant bij felsplaat geen zwak punt is terwijl dat bij ongecoat staal wel zo zou zijn.
Dat is meteen het verschil met de coating erboven, de organische laag van 50 micrometer die de kleur en de glans geeft. Die coating beschermt het vlak van de plaat tegen weer en licht, maar beschermt een snijkant niet of nauwelijks: op de plek waar u doorheen snijdt, is de coating weg en telt alleen nog de zinklaag onder de coating. Hoe die coating zich gedraagt in kleur en glansgraad, en waarom er maar drie matte kleuren zijn, leest u op zinklook.com; hier gaat het puur om wat er onder die coating zit en waarom dat de plaat op de bouwplaats verwerkbaar maakt zonder dat u iedere snijkant apart moet behandelen.
De zinklaag heeft geen invloed op hoeveel vierkante meter u nodig heeft, dat aantal wordt bepaald door uw dakvlak en door de fels, zoals wij uitleggen bij [de fels en hoeveel vierkante meter u nodig heeft](/felsplaat/vierkante-meter-berekenen/de-fels). Wat de zinklaag wel beïnvloedt, is hoe vrij u bent in de manier waarop u het dakvlak indeelt in banen. Omdat elke snijkant zichzelf beschermt, kunt u een dakvlak verdelen in kortere banen met een extra dwarsnaad, of een baan op de bouw nog even bijkorten voor een dakraam, zonder dat u daarmee een verzwakking in het materiaal creëert. Dat geeft ruimte om de indeling te laten meewegen bij het bepalen van de baanlengte, zoals wij bespreken bij [de baanlengte van felsplaten bepalen](/felsplaat/baanlengte-bepalen), zonder dat u zich zorgen hoeft te maken over de duurzaamheid van elke extra snede die daarbij ontstaat.
Waar het aantal vierkante meter wél door bepaald wordt, is de werkende breedte. Een felsplaat heeft aan één kant een opstaande fels van 35 mm die in de volgende baan grijpt, en die fels neemt materiaal van de plaat in beslag dat niet meetelt als zichtbaar dakvlak. Van de volledige plaatbreedte houdt u een werkende breedte van 475 mm over. Op een dakvlak van bijvoorbeeld 9,5 meter breed betekent dat twintig banen, en het aantal vierkante meter dat u bestelt ligt daardoor altijd wat hoger dan het aantal vierkante meter dak dat u bedekt. Bij een lange, smalle loods met een simpel zadeldak valt dat verschil in de praktijk mee, een paar procent op het totaal. Bij een dak met veel opgaande hoeken, dakramen en aansluitingen op schoorstenen loopt dat verschil sneller op, omdat elke onderbreking in het vlak extra randen en dus extra materiaal vraagt. Reken daarom niet simpelweg de oppervlakte van het dakvlak om naar vierkante meter plaat, maar tel het aantal banen en vermenigvuldig dat met de baanlengte.
De zinklaag speelt in die berekening geen rol, maar wel in de betrouwbaarheid van het resultaat. Omdat elke baan aan de zijkant is beschermd door zink, hoeft u bij het bepalen van het aantal banen geen extra marge in te bouwen voor randbescherming of om verroeste snijkanten later te moeten vervangen. De marge die u wel aanhoudt, zit in het aantal banen dat precies past op de breedte van het dak en in de ruimte die u nodig heeft rond doorvoeren en hoeken, niet in de zinklaag zelf.
Op de bouwplaats merkt u de zinklaag vooral aan hoe de plaat zich laat verwerken zonder dat u aparte voorzorgsmaatregelen moet nemen. Een plaat die net is afgekort op de millimeter, kan direct de fels in en de klem onder, zonder dat u de snijkant eerst moet behandelen tegen roest, zoals bij ongecoat staal wel nodig zou zijn. Dat scheelt een werkstap op elke aansluiting en bij elke doorvoer, en het is een van de redenen dat felsplaat op de bouw sneller te verwerken is dan materiaal waarbij randbescherming apart geregeld moet worden. Hoe de klem en de bevestiging precies werken, en in welke volgorde u de banen op het dak legt, staat beschreven op klikzink.com.
De koudvouwbaarheid van de plaat, tot -15 graden, hangt samen met de staalkwaliteit onder de zinklaag en niet met de zinklaag zelf, maar de twee werken wel samen op de bouwplaats: u kunt in de winter een felsbaan omzetten of een hoek vouwen zonder dat er een breukje in de plaat ontstaat, en als er toch een kras of beschadiging bij het transport of de verwerking ontstaat, is dat een ander vraagstuk dan de snijkant, dat wij behandelen bij [krassen en beschadigingen: hoeveel meer moet u bestellen](/felsplaat/vierkante-meter-berekenen/krassen). Een schone snede met de guillotine of de haakse slijper is wat anders dan een oppervlaktebeschadiging, en de zinklaag reageert daar ook anders op: bij een snede ligt er meteen kaal staal aan de rand dat de zinklaag actief beschermt, bij een oppervlaktekras ligt de coating open maar de zinklaag er meestal nog onder.
Als u een dakvlak indeelt en wilt weten hoeveel vierkante meter felsplaat u precies moet bestellen, gaat het dus om twee aparte vragen die u niet met elkaar moet verwarren. De ene vraag is hoeveel banen er op de breedte van het dak passen gegeven de werkende breedte van 475 mm, en dat aantal vierkante meter ligt hoger dan het aantal vierkante meter zichtbaar dak. De andere vraag is of die banen op de bouw veilig afgekort en aangepast kunnen worden zonder dat de duurzaamheid van het materiaal daaronder lijdt, en die vraag is met de zinklaag van 275 gram per vierkante meter geregeld: elke nieuwe snijkant beschermt zichzelf.
Wilt u weten hoeveel vierkante meter felsplaat uw project precies vraagt, dan rekenen wij dat op basis van uw tekening voor u door, kosteloos en zonder verplichting, en sturen we u tegelijk een monster van de kleur die u voor ogen heeft. Neem contact op via felsplaat.nl of stuur uw tekening naar Klikzink, Boylestraat 22, 6718 XM Ede.