Klikzink
Wie overstapt van dakpannen naar felsplaat, of de twee naast elkaar legt voor een offerte, stelt zich twee vragen: wat weegt het, en hoeveel bestel ik eigenlijk. Op dit ene punt, gewicht en de vertaling van dakvlak naar bestelde meters, verschillen de materialen wezenlijk. We zetten hier alleen de plaat zelf tegenover de pan: maat, materiaal, levering en verwerking. Over kleur en glans, de bevestiging, de dakhelling of zonnepanelen leest u op onze andere sites, waar we hieronder naar verwijzen.
Een dakpan is een zwaar materiaal. Afhankelijk van het type ligt een keramische of betonnen pan tussen de 40 en 50 kg per vierkante meter, inclusief de overlap die nodig is om een pan te leggen. Onze stalen felsplaat weegt ongeveer 5 kg per vierkante meter. Dat is grofweg een factor tien. Voor een dak van 120 m2 scheelt dat, ruw gerekend, tussen de 4000 en 5000 kg. Dat gewicht moet ergens landen: op de gordingen, op de spanten, op de fundering. Bij nieuwbouw kan de constructeur daar vanaf het begin rekening mee houden. Bij renovatie ligt dat anders. Een bestaande kapconstructie is vaak berekend op het gewicht van de oude pannen, en niet zelden met een marge die niet bedoeld was om er nog een ander zwaar materiaal bovenop te zetten. Wilt u van pannen naar felsplaat, dan is dat voor de constructie meestal een verlichting: minder belasting op dezelfde spanten. Wilt u van felsplaat naar pannen, dan is het andersom en moet de constructeur het narekenen. Dat rekenwerk, en de vraag wat de dakhelling en de opbouw daaronder toestaan, behandelen we niet hier maar bij de technische randvoorwaarden op klikfels.com.
Voor een renovatie betekent het gewichtsverschil in de praktijk dat felsplaat op plekken kan waar een pannendak niet zomaar kan: op een bijgebouw met een lichte spantconstructie, op een uitbouw waarvan de balklaag niet is overgedimensioneerd, of op een dak waar toch al iets anders gepland staat boven op de dakbedekking. Dat laatste raakt aan een vraag die steeds vaker gesteld wordt: kan er een zonnepaneel bij. Het antwoord daarop, en de vraag of het gewicht van de installatie samen met het dakpakket binnen de marge blijft, staat op solarfels.com.
Bij dakpannen rekent u met een aantal pannen per vierkante meter, met een marge voor de overlap in de lengte en de zijdelingse overlap tussen twee rijen. Bij felsplaat rekent u anders, en dat is een verschil dat nog te vaak over het hoofd wordt gezien bij een eerste inschatting.
Onze felsbanen hebben een totale plaatbreedte die groter is dan de werkende breedte. De fels, de haaks opstaande rand van 35 mm waarmee twee banen aan elkaar klikken, gaat namelijk ten koste van het deel van de plaat dat werkelijk dakoppervlak wordt. De werkende breedte, het deel dat u daadwerkelijk als dakvlak telt, is 475 mm. Besteld u een baan, dan besteld u dus altijd iets meer plaatbreedte dan er aan zichtbaar en waterafvoerend dakvlak overblijft.
Voor de vierkante meter die u nodig heeft, betekent dit dat het aantal vierkante meter dat u bestelt hoger uitvalt dan het aantal vierkante meter dak dat u bedekt. Bij een dakvlak van bijvoorbeeld 60 m2 bestelt u, afhankelijk van de gekozen lengte per baan en het aantal banen dat naast elkaar past, altijd iets meer materiaal dan die 60 m2. Hoe u die optelling precies maakt, van dakvlak naar het aantal banen en de lengte per baan, rekenen we voor in een apart artikel over [hoeveel vierkante meter je nodig hebt](/felsplaat/vierkante-meter-berekenen). Hier is het voldoende om te weten dat dit verschil bestaat, en dat het bij dakpannen niet op deze manier speelt: daar rekent u met stuks en overlap, niet met een werkende breedte die smaller is dan de plaat.
Onze felsbanen zijn op de millimeter leverbaar van 450 tot 8000 mm lengte, direct van onze eigen walsmachines. Dat betekent dat u voor een dakvlak vaak kunt bestellen in banen die van goot tot nok doorlopen, zonder lasnaad in de lengte. Bij dakpannen bepaalt de vaste maat van de pan hoeveel stuks u nodig heeft en hoe de nok en de rand worden opgelost met hulpstukken. Bij felsplaat verschuift die vraag naar de lengte van de baan en het aantal banen naast elkaar, niet naar een aantal stuks per vierkante meter.
Bij een renovatie waarbij pannen worden vervangen door felsplaat, of omgekeerd, verandert er meer dan alleen de bovenste laag. Een pannendak heeft panlatten en tengels nodig, met een luchtspouw daaronder voor ventilatie. Een felsdak wordt doorgaans op een aaneengesloten ondergrond gelegd, met een andere opbouw van isolatie en onderconstructie. Welke ondergrond geschikt is en in welke volgorde de laag onder de plaat wordt opgebouwd, leggen we uit op klikzink.com; wat de opbouw doet met condensvorming en welke minimale dakhelling daarbij hoort, staat op klikfels.com. Voor deze pagina is vooral relevant dat een renovatie van pannen naar felsplaat zelden een kwestie is van de oude laag wegtillen en de nieuwe ervoor in de plaats leggen: de onderconstructie verandert mee, en dat moet in de planning en het bestelde aantal vierkante meter worden meegenomen, niet achteraf.
Dat geldt ook omgekeerd. Waar een felsdak met zijn geringe gewicht relatief losstaat van de bestaande spanten, vraagt een pannendak nu eenmaal draagvermogen dat er bij een oude constructie niet altijd is. Bij twijfel is het narekenen van de bestaande constructie geen overbodige stap maar de eerste stap, voordat er één vierkante meter besteld wordt.
Het lage gewicht van felsplaat werkt door tot op de steiger. Een baan van meerdere meters lengte is met twee man te tillen en te leggen, iets wat met een pallet dakpannen niet lukt. Dat maakt felsplaat aantrekkelijk op locaties waar aanvoer en opslag lastig zijn, zoals een binnenstedelijke renovatie zonder ruimte voor een kraan of een grote voorraad op het dak. Hoe u de platen op de bouw tilt en draagt zonder ze te beschadigen, leest u in het artikel over [de plaat tillen en dragen](/felsplaat/vierkante-meter-berekenen/tillen).
Ons staal is Sendzimir verzinkt, met een organische coating van 50 micrometer, en koud vouwbaar tot -15 graden. Dat betekent dat verwerking bij lagere temperaturen mogelijk blijft, iets wat met de meeste dakpannen door hun eigen aard geen rol speelt maar bij felsplaat wel een aandachtspunt is voor de planning van de werkzaamheden. Meer over verwerken bij vorst leest u in het artikel [werken bij vorst](/felsplaat/vierkante-meter-berekenen/bij-vorst).
Blind bevestigd onder de fels, zonder zichtbare schroeven, telt de felsplaat verder niet als los te leggen eenheid zoals een pan, maar als doorlopende baan. Dat maakt de vertaalslag van dakvlak naar bestelde meters, zoals hierboven beschreven, des te belangrijker: waar u bij pannen een aantal stuks bijbestelt voor snijverlies en breuk, rekent u bij felsplaat met de werkende breedte en de gekozen baanlengte.
Wilt u weten hoeveel vierkante meter felsplaat u voor uw dak moet bestellen, reken dan de werkende breedte mee zoals hierboven toegelicht en gebruik de rekenwijze uit het artikel over hoeveel vierkante meter je nodig hebt. Twijfelt u over het gewicht dat uw bestaande constructie nog kan dragen bij een renovatie, laat dat dan eerst narekenen voordat u bestelt. Wij denken kosteloos mee op basis van uw tekening, en sturen op verzoek monsters van alle drie de kleuren mee. Neem contact op met Klikzink, Boylestraat 22, 6718 XM Ede, of vraag de tekening en het dakvlak alvast op voor een vrijblijvende doorrekening.