Klikzink
Wij krijgen regelmatig de vraag of vlak, met verstijvingsril of met micro-lines verschil maakt voor de garantie op de plaat. Het antwoord is kort: de uitvoering van het vlak zelf is geen garantiekwestie. De garantie op onze felsbanen zit in het materiaal: het Sendzimir verzinkte staal met 275 g/m2 zink aan beide zijden, en de organische coating van 50 micrometer daarboven op, GreenCoat Pural BT. Die coating is biobased en aangebracht onder gecontroleerde omstandigheden in de fabriek, niet op de bouwplaats. Wat op de bouwplaats gebeurt, bepaalt of die coating heel blijft, en dat geldt voor alle drie de uitvoeringen evenveel.
Daarom gaat een garantiekwestie bij een felsplaat vrijwel altijd over de verwerking, niet over het materiaal. Een coating van 50 micrometer is dun genoeg om te beschadigen door verkeerd hanteren, en dat risico verandert niet wezenlijk of het vlak glad is, een verstijvingsril heeft of is afgewerkt met micro-lines. Krassen van scherp gereedschap dat over de plaat wordt gesleept, afdrukken van een pallethaak die verkeerd aangrijpt, of vuil dat inbrandt onder een warme zon: dat tast de coating aan bij elke uitvoering. Wij zien dat aannemers soms denken dat een ril of belijning de coating extra bescherming geeft omdat het vlak er robuuster uitziet, maar dat is een misvatting. De coating ligt overal even dik, ook in de ril en tussen de lijnen.
Wat de drie uitvoeringen dan wel verschillend maken, is de stijfheid van het vlak en hoe het grote oppervlak van een baan zich gedraagt tijdens transport, opslag en montage. Dat raakt de garantie indirect, omdat een minder stijve plaat eerder een blijvende deuk of golf oploopt bij verkeerd hanteren, en zo'n vervorming is een verwerkingsfout, geen materiaalgebrek.
Een volledig vlakke uitvoering is het meest gevoelig voor golving. Bij een lange baan, zeg 6 meter, zie je op een egaal vlak snel of hij bij het optillen even doorbuigt of scheluw ligt op de pallet. Dat is geen gebrek aan de plaat; het is inherent aan een groot, dun stalen oppervlak zonder enige reliëf. Een verstijvingsril, een lichte lengteplooi in het vlak, verhoogt de buigstijfheid aanzienlijk zonder dat u daarvoor dikker plaatmateriaal nodig heeft. Dat merkt u vooral bij het hijsen en leggen van lange banen: de plaat blijft beter recht, en de kans dat iemand een baan tijdens het manoeuvreren per ongeluk knikt, neemt af. Micro-lines, de fijne lengtelijnen over het vlak, doen iets vergelijkbaars maar in mindere mate; ze zijn primair bedoeld om het beeld van een groot vlak te breken, niet om de stijfheid maximaal te verhogen. Bij micro-lines blijft het vlak optisch rustiger dan bij een enkele verstijvingsril, wat vooral relevant is voor hoe het dak of de gevel oogt vanaf een afstand. Alles wat met kleur, glans en het uiterlijk van het vlak te maken heeft, behandelen wij overigens niet hier; daarvoor verwijzen wij naar zinklook.com.
De garantie raakt dit alleen zijdelings, via de kans op beschadiging. Een plaat die tijdens montage golft of plooit, is lastiger vlak te leggen en verhoogt de kans dat iemand met een breekijzer of hamer bijstuurt op de bouwplaats. Dat bijstellen is precies het soort handeling dat wél buiten de garantie valt, omdat het de coating lokaal kan beschadigen of het staal blijvend vervormt op een plek waar het niet hoort. Kiest u daarom voor een verstijvingsril op een lang vlak, dan verkleint u het risico dat er op de bouw geïmproviseerd moet worden, en daarmee het risico op een garantiekwestie die feitelijk een verwerkingsfout is.
De garantie raakt in de praktijk vooral vier soorten handelingen, en die gelden voor alle drie de uitvoeringen gelijk. Ten eerste het hanteren met verkeerd gereedschap: een schroevendraaier die als hefboom wordt gebruikt onder de fels, of een koevoet die over het vlak schuurt, beschadigt de coating ongeacht of het vlak vlak, geribd of belijnd is. Ten tweede opslag in de open lucht zonder afdekking, waarbij vocht tussen gestapelde platen blijft staan en witte roest kan ontstaan op het zink onder de coating; dat is een opslagfout, niet een gebrek aan de plaat. Ten derde het inkorten op de bouwplaats met verkeerd gereedschap, waarbij hitte van een haakse slijper de coating vlak langs de snijkant verbrandt; wij werken dit uitvoerig uit op de pagina's over baanlengte bepalen, maar voor deze pagina is relevant dat dit bij elke uitvoering van het vlak evenveel telt. Ten vierde het blijvend belasten van het vlak, bijvoorbeeld door er materiaal op te stapelen tijdens de bouw: bij een vlakke uitvoering zakt het midden van een baan dan sneller door dan bij een uitvoering met verstijvingsril, simpelweg omdat de ril extra weerstand biedt tegen doorbuiging.
Wat de garantie niet raakt, is normale koude vervorming tijdens verwerking. Onze felsbanen zijn koud vouwbaar tot -15 graden, en dat geldt voor vlak, ril en micro-lines gelijk: het is een eigenschap van het staal en de coating samen, niet van het reliëf in het vlak. Ook de lichte uitzetting van de plaat bij warmte, ongeveer half zoveel als bij zink, is een normale materiaaleigenschap en geen garantiekwestie, zolang de bevestiging daar ruimte voor laat. Hoe die bevestiging precies werkt, met de klem onder de fels en de juiste ondergrond, leest u op klikzink.com.
De reden dat garantiekwesties bij een gecoate felsplaat vrijwel altijd neerkomen op een verwerkingsvraag, is dat het materiaal zelf onder gecontroleerde omstandigheden wordt gemaakt: wij walsen op onze eigen machines, op maat tot op de millimeter, van 450 tot 8000 mm, en de coating wordt in de fabriek aangebracht, niet op de bouw. Alles wat er daarna met de plaat gebeurt, van het lossen van de vrachtwagen tot het laatste klemmetje onder de fels, ligt bij de verwerker. Dat is niet als verwijt bedoeld: het is simpelweg waar de variabelen zitten. Een aannemer die twijfelt of een lange, vlakke baan zonder ril voldoende stijf blijft tijdens transport naar een dak op hoogte, kan dat gerust vooraf met ons bespreken. Wij denken kosteloos mee op tekening en kunnen op basis van de baanlengte en de toepassing adviseren of een verstijvingsril of micro-lines praktischer is dan een volledig vlak vlak.
Wilt u de drie uitvoeringen naast elkaar zien en voelen voordat u bestelt, dan kunt u bij ons monsters aanvragen van alle drie de kleuren en uitvoeringen. Zo ziet u zelf hoe een ril of micro-lines het vlak verstijft en welk beeld dat geeft, voordat u een keuze vastlegt die op de bouwplaats moet standhouden. Voor vragen over de opbouw van het dak, de dakhelling of condensatie kunt u terecht op klikfels.com, en voor de montage en bevestiging op klikzink.com. Neem voor een concrete tekening of een specifieke baanlengte contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede; wij rekenen het voor u door.