Klikzink
Wij krijgen regelmatig de vraag of het gereedschap waarmee een felsplaat op maat wordt gemaakt, invloed heeft op de garantie. Het antwoord is ja, maar niet op de manier die de meeste aannemers verwachten. De garantie op de plaat zelf, het verzinkte staal met de organische coating, wordt niet aangetast door de maatvoering die wij vanaf 450 tot 8000 millimeter op de millimeter afkorten. Die garantie kan wel in het gedrang komen door wat er op de bouwplaats met de rand van die plaat gebeurt nadat hij is afgeleverd.
Het materiaal zelf, Sendzimir verzinkt staal met 275 gram zink per vierkante meter aan beide zijden, is een homogene laag die overal even dik is. Daar valt met gereedschap weinig aan te verwoesten: een schaar of een nibbelaar snijdt door de plaat heen, niet erlangs. Bij de coating van 50 micrometer ligt dat anders. GreenCoat Pural BT is aangebracht op een gladde, vlakke plaat in de fabriek, met een gelijkmatige dikte over het hele oppervlak. Zodra u die plaat gaat knippen, buigen of doorslijpen, ontstaat er plaatselijk warmte, wrijving of vervorming. Precies op die plek is de coating het gevoeligst, en precies op die plek zit de rand die straks bloot aan weer en wind hangt. Een garantieclaim op verkleuring of corrosie wordt daarom vaker afgewezen op basis van hoe er gesneden is, dan op basis van een gebrek in het materiaal.
Het is goed om eerst helder te krijgen wat er niets mee te maken heeft. Het transport, de opslag op de bouwplaats en het gewicht van ongeveer 5 kilogram per vierkante meter dat de plaat met zich meebrengt, hebben geen enkel effect op de coatinggarantie. Ook het koud vouwen tot -15 graden en de uitzetting, die ongeveer half zo groot is als bij zink, zijn eigenschappen van het materiaal die vaststaan en die niet door de verwerker beïnvloed worden. Dat geldt evenmin voor de uitvoering van het vlak: of u kiest voor een vlakke plaat, een uitvoering met verstijvingsril of met micro-lines, verandert niets aan wat er met gereedschap gebeurt op de rand. Wat de garantie wél raakt, is uitsluitend het moment waarop metaal wordt doorgesneden of vervormd om de plaat op maat of in vorm te krijgen.
Voor het felsen zelf, het sluiten van de haaks opstaande fels van 35 millimeter, is een felstang nodig. Die tang vervormt de rand van de plaat door hem te buigen, niet door hem te verhitten of te verbrijzelen, en dat is precies waarom een felstang geen probleem geeft voor de coating. De vervorming is gecontroleerd en langzaam, en de laag lak blijft daarbij intact omdat er geen warmte en geen grote druk op één punt ontstaat.
Voor het inkorten in de lengte of het versmallen van een baan, bijvoorbeeld bij een aansluiting op een schoorsteen of een dakkapel, is een nibbelaar of een plaatschaar het gereedschap dat wij aanraden. Beide werken door het materiaal mechanisch te knippen, met een schone snede en zonder noemenswaardige warmteontwikkeling. De rand die overblijft is scherp maar koud, en de coating direct naast die rand blijft ongeschonden. Dat is een groot verschil met een doorslijper, die met een draaiende schijf door het metaal gaat en daarbij lokaal honderden graden kan bereiken. Die hitte verbrandt de organische laag rond de snede, en vaak ook een paar millimeter daarbuiten, zonder dat dat met het blote oog meteen te zien is. Weken of maanden later ontstaat op precies die plek de eerste roestvlek, en dan is de vraag onvermijdelijk: is er geslepen? Als het antwoord ja is, ligt de garantie op die rand eruit, hoe goed de rest van het dak of de gevel er ook bij ligt.
Een tweede risico van de doorslijper is het rondvliegende slijpsel. De hete metaaldeeltjes die daarbij ontstaan, landen niet alleen op de snede zelf maar ook verderop op het vlak van de plaat, of op naastgelegen banen die al liggen. Daar branden ze microscopisch kleine putjes in de coating, met roestpuntjes als gevolg die niets te maken hebben met de plek waar gesneden werd. Wij zien dit het vaakst bij inkortingen op de bouwplaats zelf, wanneer een dakdekker onder tijdsdruk grijpt naar het gereedschap dat toevallig al op de steiger staat, in plaats van het gereedschap dat voor deze plaat bedoeld is.
De praktische consequentie is dat het kiezen van gereedschap geen kwestie van voorkeur is, maar een vaste stap die vooraf vastgelegd hoort te zijn, zoals wij ook toelichten bij [wat je vooraf moet weten](/felsplaat/gereedschap/vooraf-weten). Wie op de millimeter laat afkorten, zoals bij ons standaard is, hoeft op de bouw nog maar zelden te snijden. Voor de aansluitingen en de inkortingen die altijd overblijven, zoals rond een dakraam of bij een hoek die net iets anders uitvalt dan getekend, moet een nibbelaar, een schaar en een felstang aanwezig zijn. Een doorslijper mag voor andere materialen op de bouwplaats blijven liggen, maar hoort niet bij deze plaat in de hand.
Wanneer er onduidelijkheid is over de fysieke bevestiging van de plaat, de klem onder de fels of de ondergrond waarop hij komt te liggen, is dat een vraag voor klikzink.com en niet iets wat het gereedschap voor de coating verandert. En als de vraag gaat over hoe de plaat er straks uitziet na verwerking, de kleur of de glansgraad onder de 5 die bij al onze matte uitvoeringen geldt, dan is zinklook.com de plek om verder te lezen.
Controleer voordat de plaat op de bouw komt welk gereedschap er ingezet gaat worden voor de laatste inkortingen, en zorg dat een doorslijper daar niet bij is. Bestel bij twijfel over de juiste maat liever een centimeter langer en kort ter plekke bij met een schaar of nibbelaar, dan dat er met een slijptol gecorrigeerd moet worden. Heeft u een tekening met bijzondere aansluitingen waarbij u niet zeker weet welk gereedschap nodig is? Stuur die naar ons op; meedenken op tekening kost niets, en wij geven vooraf aan waar in uw ontwerp precies gesneden en gefelst moet worden.