Klikzink
Vijf kilo per vierkante meter lijkt weinig, en dat is het ook, tot u kijkt naar de lengte van de plaat die u daadwerkelijk vasthoudt. Een baan van twee meter tilt u met één hand van de pallet, dat voelt niet anders dan een stuk plaatstaal uit de bouwmarkt. Een baan van acht meter is heel iets anders. Die weegt dan al snel boven de twintig kilo, verdeeld over een lengte die drie keer zo lang is als de persoon die hem draagt. Het gewicht is nooit het probleem. Het probleem is dat de plaat op die lengte doorbuigt, gaat golven, en op een onbewaakt moment een knik krijgt die er niet meer uitgaat.
Daarom werken wij met een simpele regel: onder de vier meter kan één persoon een baan verplaatsen, mits hij de plaat op zijn kant draagt en niet vlak. Boven de vier meter zijn twee mensen nodig, en boven de zes meter idealiter drie, verdeeld over de lengte. Op zijn kant betekent dat de fels omhoog staat en de plaat als een lange, smalle balk wordt gedragen in plaats van als een dun vel dat op het midden doorzakt. Een plaat die vlak wordt gedragen, aan de korte kanten opgepakt door twee mensen, buigt in het midden door tot hij de grond raakt of, erger, tot hij blijvend vervormd is voordat hij ooit op het dak ligt.
Waar u vastpakt, bepaalt dus net zo veel als met hoeveel mensen u tilt. Pak de plaat bij de fels, niet aan de vlakke zijde. De fels is de stijve rand die het meeste weerstand biedt tegen doorbuigen, en die rand is ook het deel dat straks onder de klem verdwijnt en dus geen esthetische schade oploopt als er een handafdruk in het zink van uw vingers blijft staan. Grijpt u midden op het vlak, dan drukt u precies daar waar de plaat het minst tegen kan, en op een verstijvingsril of micro-lines is dat niet anders: die verhogen de stijfheid over de volle breedte, maar bieden geen extra grip op één punt.
Op de bouwplaats zelf gaat het meestal mis bij het overladen: van de vrachtwagen naar de steiger, van de steiger naar het dakvlak. Til de plaat daar op met minstens twee man aan weerszijden op gelijke hoogte, in één beweging, en loop niet met de plaat door een deuropening of langs een obstakel waar hij tegenaan kan zwiepen. Een windvlaag op een lange plaat werkt als een zeil: op een dak op hoogte is dat waar het meeste gevaar zit, niet in het gewicht zelf. Hoe u de plaat vervolgens vastzet en in welke volgorde u de banen legt, kunt u nalezen op klikzink.com, waar de bevestiging met klem en de opbouw op de ondergrond aan de orde komen.
Om precies deze reden vragen aannemers vaak eerst een monster aan voordat ze een bestelling plaatsen. Wij leveren monsters in alle drie de kleuren, en dat is de eerlijkste manier om de kleur en de matte glans in de hand te beoordelen, in daglicht, tegen de gevel of het dak waar de plaat straks tegen moet passen. Wat het uiterlijk precies met een gebouw doet, staat uitgewerkt op zinklook.com; hier gaat het over wat een monster wél en niet vertelt over het materiaal zelf.
Een monster van dertig bij dertig centimeter is stijf. U kunt het in twee handen buigen en het voelt vast en degelijk, bijna als een stuk plaat dat nooit zou kunnen doorbuigen. Dat gevoel is misleidend. Diezelfde 0,55 mm staalplaat, uitgerold tot een baan van acht meter, gedraagt zich totaal anders. De stijfheid van een plaat neemt niet lineair toe met de lengte, die neemt juist af: een lange, smalle strook buigt makkelijker door dan een klein, breed stuk. Een handpalm op een monster zegt dus vooral iets over de dikte en de coating, en niets over hoe de plaat zich gedraagt zodra hij door twee personen over een dakvlak van tien meter wordt gedragen.
Wat een monster wél laat zien, is de kleur onder verschillende lichtomstandigheden, de structuur van het vlak (vlak, met verstijvingsril, of met micro-lines) en de kwaliteit van de coating. GreenCoat Pural BT is een organische, biobased laag van 50 micrometer op verzinkt staal, en die laag voelt en oogt op een klein stuk precies zoals op een grote plaat: dat schaalt goed. De glansgraad, die onder de 5 blijft, ziet u ook betrouwbaar terug op een monster. Maar de fysieke hanteerbaarheid, hoe de plaat zich laat tillen, dragen en positioneren zonder een knik te krijgen, kunt u aan een monster nooit aflezen. Dat is iets wat u alleen op de bouwplaats zelf leert, bij voorkeur de eerste keer met een collega die het al eens heeft gedaan.
Wij korten elke plaat op de millimeter af, van 450 tot 8000 mm, en die lengte bepaalt u vooraf, meestal in overleg met ons op basis van een tekening. Dat meedenken kost niets. Voor de manier waarop u vervolgens op de bouw zelf nog een stuk mag inkorten, verwijzen wij naar de pagina over [de plaat afkorten op de bouw](/felsplaat/monsters/afkorten-op-de-bouw); dat is een ander onderwerp dan het dragen van de plaat, maar het hangt er wel mee samen, want een plaat die u eerst verkeerd tilt, ligt al scheef voordat u aan het inkorten toekomt.
De lengte die u bestelt, heeft direct gevolgen voor de manier waarop de plaat bij u aankomt en dus voor de tilsituatie op de bouwplaats. Een levering van korte platen tot vier meter is met een pallettruck en één of twee man goed te lossen en te verplaatsen. Zodra u platen van zes of acht meter bestelt, is het slim om vooraf te regelen dat er voldoende mensen aanwezig zijn op het moment van lossen en dat er een vrije, rechte looproute is naar de plek waar de platen worden opgeslagen of direct verwerkt. Niets is vervelender dan een lange baan die tijdens het lossen langs een steigerpaal of een deurpost moet, met twee man die niet weten of de derde bocht ook nog gaat lukken.
Buiten de warmte van de zomer verandert er weinig aan het tilgedrag van de plaat zelf, de 0,55 mm staalplaat is koud vouwbaar tot -15 graden en wordt dus niet bros bij lage temperaturen. Wel wordt een plaat in de kou vaak stugger aanvoelen in de handen van wie hem draagt, simpelweg omdat handschoenen en kou de grip verminderen. Voor de omstandigheden waarin u wel degelijk rekening moet houden met temperatuur bij de verwerking, zoals vorst of volle zon, verwijzen wij naar de pagina's die daar specifiek over gaan.
Bepaal voordat de plaat wordt geleverd hoeveel mensen nodig zijn om hem veilig te tillen en te dragen: één persoon tot vier meter, twee tot zes meter, drie daarboven, en altijd op zijn kant, vastgepakt bij de fels. Vraag gerust monsters aan in alle drie de kleuren om de kleur en de matte uitstraling te beoordelen, maar reken er niet op dat een klein stuk plaat u iets vertelt over hoe een lange baan zich laat verplaatsen. Wilt u weten hoe de plaat op maat besteld wordt of hoe u op de bouw verder verwerkt, neem dan contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede; wij denken kosteloos mee op tekening en sturen de monsters die u nodig heeft om de keuze te maken.