Klikzink
Wie een dak vervangt, vraagt vroeg of laat om een monster. Bij Klikzink kunt u er een aanvragen in elk van de drie matte kleuren waarin de felsplaat wordt geleverd. Dat monster laat veel zien: de kleur, het profiel van het vlak, de dikte van de plaatrand. Wat het niet laat zien, is misschien wel de belangrijkste vraag bij een vergelijking met dakpannen: wat het materiaal met de constructie doet die het draagt.
Onze felsplaat weegt ongeveer 5 kg per vierkante meter. Dat is inclusief de verzinklaag en de coating, en het is een gewicht dat nauwelijks verandert, ongeacht welke van de drie uitvoeringen van het vlak u kiest: vlak, met verstijvingsril of met micro-lines. Keramische of betonnen dakpannen liggen daar ruwweg een factor tien tot vijftien boven, afhankelijk van het type pan en de overlap waarmee gelegd wordt. Op een gemiddeld schuin dak loopt dat verschil al snel op tot enkele duizenden kilo's voor het hele dakvlak.
Bij nieuwbouw wordt de constructie op dat gewicht berekend en is het verschil vooral een kostenpost in het gebint. Bij renovatie ligt dat anders, en dat is precies waar dit verschil er echt toe doet. Een bestaande spantconstructie is berekend op het gewicht van de oorspronkelijke dekking. Vervangt u pannen door pannen, dan verandert er weinig. Vervangt u pannen door felsplaat, dan verlicht u de constructie aanzienlijk, en dat is bij oudere kappen, aangetaste spanten of een bijgebouw met een lichte fundering vaak precies de reden waarom voor staal wordt gekozen. Andersom geldt het ook: een lichte houtconstructie die ooit voor een lichte dekking is opgezet, is niet zonder meer klaar om dakpannen te dragen. Dat is een rekenvraag voor de constructeur, geen vraag die met een monster in de hand te beantwoorden is.
Een monster van tien bij tien centimeter zegt namelijk niets over de belasting van een heel dakvlak. U voelt het gewicht van dat stukje plaat in uw hand, en het voelt licht. Maar een handpalm vertelt u niet wat honderd vierkante meter felsplaat samen wegen, en al helemaal niet wat het verschil is met honderd vierkante meter pannen inclusief de panlatten en de tengels waarop ze rusten. Wilt u dat weten, dan is een rekensom met de oppervlakte van uw dak een betrouwbaardere weg dan een monster.
Wat wel bepalend is voor de vraag of dat dakvlak geschikt is, is de opbouw onder de plaat: de dakhelling, de manier van isoleren en hoe condens wordt afgevoerd. Die technische randvoorwaarden behandelen wij niet hier, maar op klikfels.com, waar we onder meer uitleggen vanaf welke dakhelling felsplaat toegepast kan worden en waarmee u rekening houdt in de isolatieopbouw. Ons uitgangspunt hier is alleen de plaat: hij is leverbaar van 450 tot 8000 mm, op de millimeter afgekort naar de maat van uw dakvlak, zodat er geen overbodig gewicht en geen overbodig materiaal in het werk terechtkomt dat u niet nodig heeft.
Een monster is geschikt om de kleur te beoordelen bij daglicht, de dikte van de plaat te voelen en te zien hoe de fels is opgezet. Dat is nuttig, en precies daarvoor bestaat het. Maar zoals we ook bij andere onderwerpen benadrukken, bijvoorbeeld bij het [boren in de plaat](/felsplaat/monsters/boren) of bij de vraag wat [krassen en beschadigingen](/felsplaat/monsters/krassen) op een monster betekenen, is een klein stukje plaat een slechte voorspeller voor alles wat met schaal te maken heeft: het gewicht van een heel dakvlak, de uitzetting van een lange baan bij temperatuurwisseling, of de manier waarop het materiaal zich verhoudt tot de rest van de constructie. Voor dat laatste is geen monster nodig, maar een blik op de bouwtekening en eventueel een korte rekencheck door de constructeur.
Dat geldt evenzeer voor dakpannen. Een losse pan in de hand voelt zwaar, maar zegt weinig over hoe die belasting zich verdeelt over de spanten, en hoe dat uitpakt bij een bestaande kap die al jaren meegaat. Het verschil tussen felsplaat en dakpannen op dit punt is dus niet iets dat u aan een monster kunt zien; het is iets dat u met een rekensom en een blik op de bestaande constructie vaststelt.
Eerlijk gezegd wint felsplaat dit specifieke punt bijna altijd, simpelweg omdat het materiaal per vierkante meter zoveel lichter is. Dat is geen kwestie van smaak of afwerking, maar van staal versus keramiek of beton. Waar dakpannen kunnen winnen, is bij een constructie die toch al ruim voldoende draagvermogen heeft en waar het gewicht van pannen juist bijdraagt aan een stabiel, stil dakvlak bij wind. Bij een lichte constructie, een uitbouw op een bestaande fundering, of een renovatie waarbij de bestaande spanten intact moeten blijven, is het gewichtsvoordeel van felsplaat vaak de doorslaggevende factor om voor staal te kiezen.
Dit gewichtsverschil werkt ook door in de verwerking op de bouw. Felsplaat van 0,55 mm dikte is met twee man goed te tillen en te verwerken, ook bij lange banen, terwijl bij dakpannen elke pan afzonderlijk wordt aangevoerd en gelegd. Dat raakt aan de vraag hoe u een lange plaat optilt en draagt, iets wat wij uitgebreider behandelen bij [de plaat tillen en dragen](/felsplaat/monsters/tillen). Voor de bevestiging op de constructie, de klemmen en de volgorde waarin gewerkt wordt, verwijzen we u naar klikzink.com; dat is een andere vraag dan het gewicht van het materiaal zelf.
Wilt u een gefundeerde keuze maken tussen felsplaat en dakpannen op basis van gewicht, dan begint dat niet bij een monster maar bij de oppervlakte van uw dakvlak en de staat van de bestaande constructie. Reken het gewicht van beide materialen uit voor uw situatie, en leg dat bij twijfel voor aan een constructeur, zeker bij renovatie van een oudere kap. Wilt u daarna de kleur en uitstraling van felsplaat beoordelen, dan kunt u bij ons een monster aanvragen in elk van de drie matte kleuren; dat is de stap die volgt op de rekensom, niet de stap die hem vervangt. Voor de technische randvoorwaarden van uw dakopbouw kijkt u verder op klikfels.com, voor het uiterlijk op zinklook.com, en voor de bevestiging op klikzink.com. Heeft u een tekening van het dakvlak, dan denken wij daar kosteloos in mee en leveren wij de platen op de millimeter af, zodat er op de bouw niets hoeft te worden aangepast.