Klikzink
Een felsplaat wordt niet in de eerste plaats oud omdat het staal het begeeft, maar omdat de bescherming ervan slijt of beschadigd raakt. Onze felsbanen zijn opgebouwd uit Sendzimir verzinkt staal, met een zinklaag van 275 gram per vierkante meter aan beide zijden, en daarover een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT. Die twee lagen samen bepalen hoe lang de plaat meegaat. Zolang de coating intact is, wordt het zink onder de coating nauwelijks aangesproken. Komt het zink zelf bloot te liggen, dan begint dat zich langzaam op te offeren om het onderliggende staal te beschermen. Precies dat proces bepaalt in de praktijk hoe lang een dak of gevel in felsplaat meegaat, en dat is meer een vraag over randen, sneden en beschadigingen dan over het materiaal zelf.
Wij noemen daarom bewust geen jaartal als levensduur op deze pagina. Hoe lang een felsplaat meegaat, hangt af van de plaatselijke luchtkwaliteit, de mate waarin water kan wegstromen of blijft staan, en, niet in de laatste plaats, van wat er tijdens het verwerken op de bouw met de plaat is gebeurd. Een pagina die daar nu een getal aan zou hangen, klopt volgend jaar niet meer, en scheelt bovendien per project. Wat wij wel kunnen uitleggen, is welke factoren de doorslag geven en waar u als verwerker zelf invloed op heeft.
Op het vlak van de plaat is de coating overal gelijk: 50 micrometer, aangebracht in de fabriek, gelijkmatig verdeeld. Zodra u de plaat afkort, zaagt of doorboort, ontstaat een rand waar die coating niet meer doorloopt. Op die rand ligt het staal met alleen de zinklaag ertussen, en heel lokaal ligt het staal zelf bloot. Dat is op zichzelf geen fout in de verwerking, elke felsplaat moet ergens op maat gemaakt worden, maar het is wel de plek waar corrosie het eerst een aangrijpingspunt vindt. Hoe u met die snijkant omgaat, zowel bij het zagen als bij het afwerken erna, bepaalt in belangrijke mate hoe lang die rand meegaat voordat er iets te zien is. Wij werken dat verder uit bij het zagen en knippen van de plaat en bij het afwerken van de snijkant.
Hetzelfde geldt voor iedere plek waar u in de plaat boort, voor een doorvoer of een bevestigingspunt dat buiten het klemsysteem om nodig is. Ook daar doorbreekt u de coating plaatselijk, en ook daar is de afwerking van dat gaatje van invloed op hoe lang de plaat op die plek meegaat. Wij gaan daar specifiek op in bij het boren in de plaat.
Een kras is geen esthetisch probleem, het is een onderbreking van de coating op een plek waar u hem niet had gepland. Een vallende hamer, een schroef die over de plaat schuift bij het aanreiken, een pallet die over een stapel platen wordt getrokken: het zijn allemaal momenten waarop de bovenlaag lokaal wegvalt zonder dat er iets is afgesneden. Zulke beschadigingen zijn vaak kleiner dan een snijkant, maar ze liggen verspreid over het vlak in plaats van netjes langs de rand, en dat maakt ze niet minder relevant voor de levensduur van het geheel. Hoe u krassen herkent en wat daaraan wel en niet te doen is, leggen wij uit op de pagina over krassen en beschadigingen.
Ook vervorming tijdens het leggen hoort in dit rijtje, niet omdat een deukje zelf corrosie veroorzaakt, maar omdat scherpe plooien de coating op de buigradius kunnen laten scheuren zonder dat dat met het blote oog meteen opvalt. Wij behandelen dat apart bij vervorming bij het leggen. Vuil en cementsluier die op de plaat achterblijven tijdens de bouw, tellen op een andere manier mee: ze houden vocht vast op het vlak en versnellen daardoor plaatselijk het proces, ook als de coating zelf niet beschadigd is. Ook daarover schrijven wij afzonderlijk, bij vuil en cementsluier.
Er is dus een vrij directe lijn te trekken van hoe zorgvuldig een plaat wordt afgekort, getild, gelegd en schoongehouden op de bouw, naar hoe lang die plaat meegaat op het dak of de gevel. Dat is ook de reden dat wij op deze site zoveel aandacht geven aan die verwerkingsstappen: het is niet alleen een kwestie van netjes werken, het bepaalt mee hoe lang het resultaat staat.
Wij leveren monsters van alle drie de kleuren, en die zijn nuttig om te beoordelen hoe de coating aanvoelt, hoe de matte afwerking eruitziet onder verschillende lichtomstandigheden, en hoe de plaat in de hand ligt. Een handpalm groot stuk plaat laat u zien wat de glansgraad doet met het gebouw, en daarover leest u meer op zinklook.com. Het monster laat u ook zien hoe de fels van 35 mm aanvoelt, en hoe de plaat reageert als u hem licht buigt.
Waar een monster niets over zegt, is de levensduur van een heel dakvlak. Een stuk van tien bij tien centimeter heeft geen rand die weken op een steiger heeft gelegen, geen snijkant die is afgewerkt onder tijdsdruk, en geen oppervlak dat cementsluier of bouwstof heeft moeten doorstaan. De factoren die de levensduur echt bepalen, randen, sneden, beschadigingen, ontstaan pas op een baan van 450 tot 8000 mm die daadwerkelijk wordt afgekort, getild en gelegd. Een monster is dus een goed hulpmiddel om een kleur te kiezen of het gevoel van het materiaal te ervaren, maar geen voorspelling van hoe het op uw project zal verouderen. Wilt u een monster aanvragen om dat verschil zelf te zien, dan kunt u dat rechtstreeks bij ons doen; hoe dat werkt, staat op de pagina over monsters aanvragen.
Het staal onder de coating is hetzelfde staal in elke plaat die wij leveren: Sendzimir verzinkt, 275 gram zink per vierkante meter aan beide zijden, met daarover de 50 micrometer dikke laag GreenCoat Pural BT. Dat is de basis waarmee elke felsplaat het veld op gaat, ongeacht kleur of glansgraad. Wat daarna met de levensduur gebeurt, ligt voor een groot deel in handen van wie de plaat verwerkt: hoe er wordt afgekort, hoe er wordt geboord, hoe er wordt getild, en hoe er wordt schoongehouden tot de plaat definitief ligt.
Voor de technische randvoorwaarden van de dakopbouw zelf, zoals minimale dakhelling en hoe condens in de constructie zich verhoudt tot het materiaal, verwijzen wij u naar klikfels.com. Voor vragen over de bevestiging met klemmen en de volgorde van werken op de bouw, kunt u terecht op klikzink.com.
Wilt u zelf ervaren hoe de coating aanvoelt en hoe de plaat in de kleur van uw keuze overkomt, dan raden wij aan een monster aan te vragen via de pagina die daarover gaat. Heeft u al platen op de bouw liggen en wilt u weten hoe u een snijkant, een gat of een kras het beste behandelt om de levensduur niet onnodig te bekorten, dan vindt u dat uitgewerkt bij de betreffende onderwerpen elders in deze kennisbank.