Klikzink
Een felsdak wordt nooit rechtstreeks door de plaat heen vastgeschroefd. Dat geldt op een houten onderconstructie nog sterker dan op staal of beton, want hout werkt. Het zet uit en krimpt met de seizoenen, en een felsplaat van zink of aluminium doet dat ook, alleen op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo. Wie de twee star aan elkaar vastzet, krijgt scheuren, losgetrokken naden of een plaat die gaat golven. Daarom draait de vraag hoe felsplaten dak op houten onderconstructie bevestigen in de praktijk vooral om één ding: de plaat mag bewegen, de bevestiging niet loslaten.
De gangbare methode is werken met haakstroken of klossen die wel aan het hout vastzitten, maar de plaat zelf niet doorboren. De felsnaad, de opstaande rand waar twee platen in elkaar grijpen, wordt over deze klossen heen gevouwen. Zo hangt de plaat als het ware ingeklikt op de onderconstructie, zonder dat er een schroef of spijker door het zink of aluminium zelf gaat. Bij thermische uitzetting kan de plaat een paar millimeter meebewegen zonder dat de bevestiging het begeeft. Bij een doorboorde bevestiging zou elk gaatje op termijn een zwakke plek worden waar water kan intrekken.
De onderconstructie moet de klossen goed vast kunnen houden, en dat stelt eisen aan het hout. Te vochtig hout krimpt na montage nog na, waardoor bevestigingspunten los kunnen komen te zitten. Ruw gezaagd bouwhout is meestal geen probleem, maar hout dat net binnen is gekomen en nog niet is geacclimatiseerd, verdient geen felsplaat erbovenop. Ook de onderlinge afstand van de dakbeschieting of panlatten moet passen bij het type klos en bij de lengte van de platen; te grote overspanningen laten de plaat op den duur doorbuigen tussen de bevestigingspunten.
Onder de plaat is bovendien ventilatie nodig. Een houten onderconstructie die vochtig blijft, gaat na verloop van tijd rotten, en dat gebeurt onder een dichte felsplaat onopgemerkt totdat de schade al is ontstaan. Daarom komt er standaard een ventilerende onderconstructie of een dampopen onderlaag tussen het hout en de plaat, zodat vocht dat van binnenuit of via kleine lekkages naar binnen komt, weer weg kan.
Op een bestaande houten onderconstructie die al jaren dienst doet als drager van pannen, is felswerk niet zomaar een kwestie van de oude bedekking eraf en de nieuwe platen erop. De klossen moeten in nieuw, gezond hout worden bevestigd, en oude panlatten zijn daar vaak niet geschikt voor. Ook bij een onderconstructie met veel doorbuiging of een dak dat al zichtbaar niet meer waterpas ligt, is het weinig zinvol om daar strak vlakke felsplaten op te leggen: elke oneffenheid in het hout is straks in het zink of aluminium te zien, en de felsnaad kan onder spanning komen te staan op plekken waar het hout niet meewerkt.
In dat soort gevallen is het verstandiger om eerst de onderconstructie te beoordelen en zo nodig te vervangen of bij te werken, voordat er over het type klos of de plaatdikte wordt nagedacht. Een felsplaat is een precisieproduct dat om een net zo nette ondergrond vraagt; hij camoufleert geen gebreken in het houtwerk, hij legt ze juist bloot.
Wilt u weten of uw houten onderconstructie geschikt is voor felsplaten, of twijfelt u over het type bevestiging dat bij uw dak past? Stuur ons een foto van de bestaande situatie of een tekening van de onderconstructie, dan kijken wij mee wat er nodig is voordat er een plaat op het dak komt.